GLP-1 reseptör agonistleri diyabet ve obezite tedavisinde devrim yaratırken, yeni bulgular bu ilaçların yeme bozukluğu olan kişilerde riskli biçimde kullanıldığını gösteriyor. JAMA Psychiatry’de yayımlanan çalışma, bu ilaçların yanlış kullanımının ciddi psikiyatrik ve fiziksel sonuçlar doğurabileceğini ortaya koydu. Bu durum, ilaçların yalnızca tıbbi gözetim altında kullanılmasının önemini bir kez daha hatırlatıyor.
Use and Misuse of GLP-1 Receptor Agonists Among People With Eating Disorders
ABD’de yürütülen ve 436 yeme bozukluğu hastasını kapsayan araştırmada, anoreksiya nervoza, bulimia nervoza ve tıkınırcasına yeme bozukluğu tanısı olan bireylerin GLP-1 ilaçlarını kullanım oranları incelendi.
- Kullanım oranı: Katılımcıların %32,1’i hayatlarının bir döneminde GLP-1 ilaçlarını (semaglutid, tirzepatid vb.) kullandığını bildirdi. Bu oran, genel yetişkin nüfusta görülen %15’in iki katından fazla.
- Aktif kullanım: Çalışma sırasında %22’si hâlâ bu ilaçları kullanıyordu.
- Kötüye kullanım: Yaklaşık %10’u ilacı reçetelenenden yüksek dozda almak, tedaviyi önerilen sürenin ötesine taşımak veya ilacı arkadaş/ailesiyle paylaşmak gibi uygunsuz davranışlar sergiledi. Ayrıca bazıları internetten “kompound” ürünler satın aldı; bu ürünler resmi denetimden geçmediği için ciddi güvenlik riski taşıyor.
GLP-1 ilaçları, bağırsaktan salgılanan doğal hormonları taklit ederek iştahı azaltıyor, mide boşalmasını yavaşlatıyor ve kilo kaybını destekliyor. Ancak yeme bozukluğu olan kişilerde bu mekanizma, aşırı kısıtlama davranışlarını daha da güçlendirebiliyor.
Araştırmacılar, bu ilaçların yeme bozukluklarının tedavisinde onaylı bir kullanım alanı olmadığını ve kötüye kullanımın ciddi sağlık riskleri doğurabileceğini vurguladı. Bu nedenle, yakın farmakovijilans ve daha sıkı klinik takip öneriliyor.
