Obezite ve tip 2 diyabet tedavisinde yaygın olarak kullanılan GLP-1 reseptör agonistleri, klinik literatürde yeni bir tartışma başlattı. Criminology dergisinde yayımlanan ve Rutgers Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen çalışma, bu ilaçların sadece metabolik süreçleri değil, aynı zamanda dürtü kontrolü ve şiddet eğilimi üzerindeki potansiyel etkilerini mercek altına alıyor. ABD genelinden alınan verilerle, GLP-1 tedavisinin davranışsal sonuçlarını ve şiddet eylemleriyle kurduğu ilişkiyi inceledik.
Glucagon-like peptide-1 receptor agonist use and violent crime among US adults
Diyabet ve obezite tedavisinde yaygın olarak reçete edilen bir ilaç sınıfı olan glukagon benzeri peptid-1 reseptör agonistleri (GLP-1 RA’lar), madde kullanımı, ödül işleme ve dürtü kontrolü üzerinde yeni etkiler göstermiştir. Bu çalışma, mevcut GLP-1 RA kullanımının, dürtüsellik ve alkol kullanımından kaynaklanan şiddet içeren suçlara giden yerleşik davranışsal yolları etkileyip etkilemediğini incelemektedir.
Criminology dergisinde yayımlanan “Glucagon-like peptide-1 receptor agonist use and violent crime among US adults” başlıklı araştırma, GLP-1 reseptör agonistlerinin kullanımı ile şiddet içeren davranışlar arasındaki ilişkiyi, ABD genelinde gerçekleştirilen geniş kapsamlı anket verileri ışığında analiz etti.
Çalışmanın öne çıkan temel bulguları şu şekildedir:
- Metodoloji: Araştırma, 2025 yılı içerisinde ABD’de 7.521 yetişkin üzerinde gerçekleştirilen ulusal bir anketin verilerini temel almaktadır. Çalışma grubunda hayatının belirli bir döneminde GLP-1 ilacı kullandığını beyan eden 821 bireyin verileri, kontrol grubuyla karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.
- Dürtü Kontrolü ve Şiddet İlişkisi: Çalışmanın en çarpıcı sonucu, dürtüsellik ve şiddet eğilimi arasındaki ilişkinin, GLP-1 kullanan bireylerde belirgin bir şekilde zayıfladığının gözlemlenmesidir. İlaç kullanıcılarının, dürtüsel hissettikleri veya alkol gibi tetikleyici faktörlerin varlığında dahi şiddet içerikli eylemlere yönelme olasılıklarının, kullanmayanlara kıyasla daha düşük olduğu saptanmıştır.
- Biyolojik Mekanizma Hipotezi: Araştırmacılar, bu durumu ilacın doğrudan bir “suç önleyici” işlev görmesinden ziyade, bireyin dürtü ile eylem arasındaki “fren mekanizmasını” güçlendirici bir etkisiyle açıklamaktadır. İlacın, nörobiyolojik yollarla dürtüsel uyarıların şiddete dönüşme sürecini sınırladığı üzerinde durulmaktadır.
- Bilimsel Yaklaşım: Çalışmayı yürüten ekip, sonuçların gözlemsel (observational) nitelikte olduğunu belirterek, nedensellik bağının (cause-and-effect) tam olarak doğrulanması için daha ileri klinik çalışmalara ve kontrollü araştırmalara ihtiyaç duyulduğunu özellikle vurgulamaktadır.
Bu çalışma, kronik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların, hastaların sadece fiziksel sağlıklarını değil, toplumsal davranışlarını da etkileyebileceğine dair önemli bir literatür kanıtı sunmaktadır.
