Yaşlılık döneminde sık görülen anemi, yalnızca yorgunluk ve halsizlikle sınırlı kalmıyor. İsveç ve İtalya’dan bilim insanlarının yürüttüğü uzun süreli araştırma, bu durumun beyin sağlığı üzerinde ciddi etkiler yarattığını gösteriyor. Bulgular, aneminin Alzheimer hastalığıyla ilişkili biyobelirteçleri yükselterek demans gelişimini hızlandırabileceğini ortaya koyuyor. Bu sonuçlar, yaşlı bireylerde anemiye yönelik erken tanı ve tedavi yaklaşımlarının önemini bir kez daha vurguluyor.
Anemia and Blood Biomarkers of Alzheimer Disease in Dementia Development
İsveç’in Stockholm kentinde yürütülen Swedish National Study on Aging and Care (SNAC-K) kapsamında 2.282 demans tanısı olmayan, 60 yaş ve üzeri yetişkin yaklaşık 16 yıl boyunca takip edildi. Araştırma sonuçlarına göre:
Anemisi olan bireylerde demans riski %66 daha yüksek bulundu. Ortalama 9,3 yıllık takip süresinde 362 katılımcı demans geliştirdi.
Anemisi olan kişilerde Alzheimer hastalığıyla ilişkili kan biyobelirteçleri (fosforile tau 217, nörofilament hafif zincir [NfL], glial fibriller asidik protein [GFAP]) anlamlı şekilde daha yüksek seviyelerde ölçüldü.
Anemi ile birlikte yüksek NfL seviyeleri görülen bireylerde demans riski 3,5 kat arttı.
Erkeklerde bu ilişki kadınlara göre daha güçlüydü; düşük hemoglobin düzeyleri erkeklerde daha belirgin şekilde demans riskini artırdı.
Uzmanlar, aneminin beyne yeterli oksijen taşınamaması nedeniyle kronik hipoksiye yol açabileceğini, bunun da nöron kaybı, damar hasarı ve iltihabi süreçleri tetikleyerek demans gelişimini hızlandırabileceğini belirtiyor. Görüntüleme çalışmalarında da anemisi olan bireylerde beyin küçülmesi ve doku hasarı gözlemlendi.
Araştırmacılar, aneminin demans için önemli ve potansiyel olarak değiştirilebilir bir risk faktörü olabileceğini vurguluyor. Bu nedenle yaşlı bireylerde düzenli hemoglobin ölçümleri ve anemi tedavisi, ilerleyen yıllarda bilişsel gerilemeyi önlemede kritik rol oynayabilir.
