Bu haber, Nature Human Behaviour dergisinde yayımlanan sistematik derleme ve meta-analiz bulgularına dayanmaktadır. İçerikte yalnızca resmi ve güvenilir kaynaklardan elde edilen veriler kullanılmıştır. Amaç, demansın yalnızca beyin hastalıklarıyla değil, vücudun diğer bölgelerini etkileyen hastalıklarla da bağlantılı olabileceğini bilimsel veriler ışığında kamuoyuna doğru şekilde aktarmaktır.
Demans, genellikle Alzheimer ve diğer nörodejeneratif hastalıklarla ilişkilendirilse de, yeni araştırmalar vakaların yaklaşık üçte birinin beyin dışı hastalıklarla bağlantılı olabileceğini ortaya koydu. Sun Yat-sen Üniversitesi’nden araştırmacılar tarafından yürütülen sistematik derleme ve meta-analiz, 26 farklı periferik hastalık incelendi ve bunlardan 16’sının demans riskini artırdığı belirlendi.
Araştırma, 200’den fazla çalışmadan elde edilen verileri analiz ederek, küresel demans vakalarının %33,18’inin (yaklaşık 18,8 milyon vaka) bu periferik hastalıklarla ilişkili olduğunu gösterdi.
Öne çıkan risk faktörleri:
Periodontal hastalıklar (diş eti hastalıkları): %6,10
Kronik karaciğer hastalıkları (siroz dahil): %5,51
İşitme kaybı: %4,70
Görme kaybı: %4,30
Tip 2 diyabet: %3,80
Bunların yanı sıra kronik böbrek hastalığı, osteoartrit, inme, iskemik kalp hastalıkları, KOAH, astım, atriyal fibrilasyon, romatoid artrit, multipl skleroz ve inflamatuvar bağırsak hastalıkları da demans riskini artıran faktörler arasında yer aldı.
Araştırmacılar, bu bulguların demansın yalnızca beyinle sınırlı bir hastalık olmadığını, erken teşhis ve tedaviyle bazı vakaların önlenebileceğini vurguluyor. Özellikle diyabet, işitme kaybı ve diş eti hastalıkları gibi yaygın sağlık sorunlarının kontrol altına alınması, demans riskini azaltmada kritik rol oynayabilir.
Çalışma, demansın nedenlerini anlamada yeni bir perspektif sunarken, halk sağlığı stratejilerinin beyin dışı hastalıkları da kapsayacak şekilde genişletilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Araştırmacılar, gelecekte yapılacak çalışmaların bu hastalıklarla demans arasındaki biyolojik mekanizmaları daha ayrıntılı şekilde açıklayabileceğini belirtiyor.
