Avrupa Birliği’nde yıllardır kronik hale gelen ilaç kıtlığı, Avrupa Sayıştayı’nın (ECA) Ekim 2024’e kadar olan dönemi kapsayan son denetim raporuna göre 2023 ve 2024 yıllarında rekor seviyelere ulaştı. Birliğin stratejik kırılganlığını gözler önüne seren bu tablo, hastaların ve sağlık sistemlerinin karşı karşıya olduğu ciddi riskleri ortaya koyuyor.
A problem for patients and health systems/ Medicine shortages in the EU at record levels
Avrupa Sayıştayı’nın raporuna göre, Ocak 2022’den Ekim 2024’e kadar ulusal otoriteler Avrupa İlaç Ajansı’na (EMA) toplam 136 “kritik kıtlık” bildirimi yaptı. Denetçiler, bu artışın AB’nin mevcut sisteminin yapısal eksikliklerinden kaynaklandığını vurguluyor.
Mart 2025’te EMA’ya iletilen 34 ilaç kıtlığı bildiriminden 16’sı Avrupa Komisyonu’nun “temel ilaçlar” listesinde yer alıyordu. Kıtlık yaşayan ürünler arasında kalp krizi ve felçte kullanılan trombolitikler, yaygın antibiyotik amoksisilin ve siyanür zehirlenmesi antidotları bulunuyor.
ECA, ortak bir AB çerçevesi ve uyum araçlarının yokluğunun durumu daha da kötüleştirdiğini belirtiyor. Üye devletler kıtlık bildirim süreleri ve içeriği konusunda farklı kurallar uyguluyor; bazı bildirimlerin gecikmeli veya hiç yapılmaması tedarik zincirlerinin takip edilememesine yol açıyor.
Denetçiler, acil çözüm için yasal düzenlemelerin güçlendirilmesi, şeffaf ve zamanında bildirim mekanizmalarının oluşturulması ile AB çapında yaptırım araçlarının hayata geçirilmesi gerektiğini savunuyor. Ancak mevcut önerilerin uygulanmaya başlaması ve etkilerinin ortaya çıkması birkaç yıl alabilir uyarısı yapılıyor
