Ana Sayfa Ana Sayfa Covid-19 tedavisinde etkili olan seçenek?

Covid-19 tedavisinde etkili olan seçenek?

Johns Hopkins Üniversitesi verilerine göre Corona virüsü kaynaklı vaka sayıları tüm dünyada 125,5 milyonu aştı. ABD, 30 milyonun üzerinde vaka sayısıyla ilk sırada. 12,3 milyon vaka ile ikinci sırada olan Brezilya’yı 11,8 milyon vakayla Hindistan izliyor.

VOA Steve Baragona:  Hindistan son 24 saatte 59 binden fazla yeni vaka bildirerek 26 Mart’ta rekor kırdı. Brezilya da 25 Mart’ta 100 bin 158 yeni enfeksiyonla 24 saat içinde en yüksek yeni Corona virüsü vakasını kayda geçirdi.

Ancak salgının bir yılı geride bırakılmış olsa bile doktorlar hala çığır açan bir tedavi arayışında. Tıp dünyası, antienflamatuvarlar yani enflamasyon ve ödem azaltan ilaçlarla bazı antikor tedavileri gibi yardımcı yolları buldu. Ancak siyasete de alet edilen sıtma ilacı hidroksiklorokinin etkili olmadığını da belirlendi.

Covid-19’u önlemek veya tedavi etmek için kolayca alınacak bir hap da hala yok.

Dünyaca ünlü hastanelerden Cleveland Kliniği Nörolojik Bulaşıcı Hastalıklar Bölüm Başkanı Adarsh Bhimraj, “Çok ilerleme kaydettiğimizi düşünüyorum, ancak hiçbiri çığır açıcı değil” dedi.

Harvard Tıp Fakültesi’nde tıp profesörü olan Rajesh Gandhi, Amerika Bulaşıcı Hastalıklar Derneği’nin (IDSA) geçen Nisan ayında ilk tedavi önerilerini yayınladığında, doktorların hastalığa neredeyse rastgele yaklaştığını ve bir şeyin işe yaramasını umduğunu söyledi.

İlk kuralların pek yardımcı olmadığını da belirten Gandhi, “Her tedavi için yetersiz veriye sahiptik” dedi. IDSA, tam 19 revizyondan sonra yeni kılavuzu bu ay yayınladı. Kılavuz, epey etkili az sayıda tedavi içeriyor.

Hangi tedaviler işe yarıyor?

Enflamasyonu tedavi etmek için kullanılan, ucuz ve yaygın olarak bulunabilen bir steroid olan deksametazon, en iyi yöntem olarak görünüyor.

Covid-19’da deksametazon, hidrokortizon ve metilprednizolon ölüm oranını azaltıyor

Çoğu durumda, COVID-19 hastalarını öldüren şey, vücudun enfeksiyona karşı aşırı aktif enflamatuar yani yangısal tepkisi oluyor. Deksametazon bu tepkiyi bastırmaya yardımcı oluyor.

Hastanede yatan, durumu kritik olan hastaların üçte birinden azı ilaç verilmesine rağmen hayatını kaybetti; ancak daha fazlası da dört hafta içinde taburcu edildi.

Ancak deksametazon yalnızca kritik derecede hasta olanlar üzerinde etkili. Durumu ağır olmayanlara ise yarardan çok zarar verebilir.

Corona virüsünün yarattığı iltihaplanmayı hedef alan diğer bir tedavi, ilaç şirketi Genentech’in eklem romatizması (romatoid artrit) ilacı tocilizumab.

Tocilizumab, Covid-19 tedavisi için umut verdi!

Bu ilaç, bir hastanın suni solunum cihazına, yoğun bakıma ihtiyaç duyma veya hayatını kaybetme olasılığını düşürdü. Ancak bu düşüş yalnızca yüzde 20’nin altında oldu.

Ecza firması Gilead’ın antiviral ilacı remdesivir, ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından COVID-19’a karşı onaylanan ilk yeni ilaç olarak geçen yıl büyük ilgi gördü. Ancak birkaç çalışmadan sonra sonuçları çok etkileyici değildi. En ağır vakalarda iyileşme sürelerini kısalttı; ancak ölüm riskini azaltmadı.

IDSA, ‘’hiç yoktan iyidir’’ dese de Dünya Sağlık Örgütü remdesiviri önermiyor.

Antikor tedavileri

Bu salgınla birlikte yeniden revaçta olan eski bir tedavi yöntemi de hastalığı atlatmış olanlardan elde edilen bir kan ürünü olan konvalesan plazma. Bu yöntemde, kan, akyuvarlar, alyuvarlar ve trombositlerden arındırılıyor. Geriye kalan sarı sıvı, hastanın bağışıklık sisteminin enfeksiyonla savaşmak için geliştirdiği antikorları içeriyor.

Doktorlar, 1918 grip salgını sırasında ve daha önceki birkaç kızamık ve kabakulak salgınında hastaları tedavi etmek için konvalesan plazma kullandılar.

Bu yöntem, Corona virüsü pandemisinin erken dönemlerinde yaygın olarak kullanıldı. Ancak ne kadar işe yaradığını test etmek için çok az sayıda yüksek kaliteli çalışma yapıldı. Bu nedenle ne IDSA ne de ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri bu tedaviyi öneriyor.

Corona virüsünün belirli kısımlarını hedefleyen ve laboratuvar ortamında geliştirilen antikorlar olan ‘’monoklonal antikorlar’’ hastaları hastaneden uzak tutma konusunda bir miktar umut vadediyor.

Regeneron ve Eli Lily adlı iki şirket, hastaneye yatma riskini azaltan iki antikorlu kokteyl kullanıyor. IDSA’in kılavuzu, Lily’nin tedavisi ile ilgili daha güçlü kanıtlar olduğunu kaydediyor.

Ancak bu tedavilerin, kişiler hastalandıktan hemen sonra ve hastaneye kaldırılmaları gerekmeden önce verilmesi gerekiyor. Johns Hopkins Sağlık Güvenliği Merkezi’nden kıdemli akademisyen ve acil tıp doktoru Amesh Adalja ise, damardan verilen ilacın, kişilere hastaneye gelmeden verilmesinin işlevsel bir yolu olmadığına dikkat çekiyor.

Bu ilaçların yalnızca hastalığın erken dönemindekiler için yararlı göründüğünü söyleyen Harvard’dan tıp profesörü Rajesh Gandhi de “Kişiler hastaneye yatacak kadar hastalandığında, fırsat penceresi kapanmış olabilir” dedi.

Yeni Corona virüsü varyantları ise monoklonal antikorların faydalarını tersine çevirme tehdidi taşıyor.

Laboratuvar testlerine göre antikorlar ilk kez İngiltere’de ortaya çıkan varyanta karşı hala etkili. Ancak Güney Afrika, California ve New York’ta tanımlanan varyantlara karşı daha az etkili görünüyorlar.

Heyecan yaratan hidroksiklorokin

Doktorlar, neyin işe yaradığına dair bir yıllık veriye ek olarak, artık neyin işe yaramadığı hakkında da fazlasıyla bilgi sahibi.

Eski Başkan Donald Trump dahil olmak üzere muhafazakar siyasetçilerden büyük ilgi görmesine rağmen, sıtma ilacı olan hidroksiklorokin, antibiyotik azitromisin ile kullanılsın ya da kullanılmasın, klinik çalışmalarda beklentileri karşılamadı.

Ivermektin umudu

Corona virüsü hastalarını tedavi eden bir grup doktorun oluşturduğu klinik bakım ittifakı (FLCCC) ise hastalığın önlenmesi ve tedavisi için tropikal parazitlere karşı kullanılan bir ilaç olan ivermektinin kullanımını, kısa süre önce teşvik etmeye başladı.

Covid-19’da İvermektin etkin mi?

FLCCC, ilacın bulaşmayı azaltabileceğini ve ölüm riskini azaltabileceğini gösteren birkaç çalışmaya işaret ediyor. Ancak Cleveland Kliniği’nden Adarsh Bhimraj, çalışmaların küçük, taraflı veya çok kaliteli olmadığını söyleyerek, “Hidroksiklorokinde olduğu gibi, duyguların öne geçtiğini düşünüyorum” dedi.

Bhimraj, ivermektinin yaygın olarak bulunabilen, kolayca alınabilen ve oldukça güvenli bir hap olduğu için çekici olduğunu, ancak daha fazla çalışma yapılması gerektiğini belirtti.

Harvard’dan Rajesh Gandhi de “Düşündüğümüz ve çalışmasını umduğumuz şeyler bazen işe yaramaz. Gerçekten doğru bir şekilde çalışılmadıkça ivermektinin hangi yöne gideceğini bilmiyoruz” diye konuştu.