Ana Sayfa Duyurular&Mevzuat Uyarýyoruz: Hasta Sýrrý Ýzinsiz Açýklanamaz!

Uyarýyoruz: Hasta Sýrrý Ýzinsiz Açýklanamaz!

Saðlýk Bakanlýðý, önce bu alanda faaliyet gösteren biliþim firmalarýna sonra da hekimlere ve saðlýk kuruluþlarýna gönderdiði bir duyuru ile hastalarýn kiþisel veri niteliðindeki saðlýk verilerini toplayacaklarý biliþim sistemi olan SaðlýkNet2 isimli sistemin kurulup uygulanmasýndan vazgeçmediklerini ilan etmiþtir.

Saðlýk Bakanlýðý’nýn hastalarýn verilerine eriþmekte ýsrarlý olduðu anlaþýlýyor. Anayasa Mahkemesinin, Bakanlýðýn veri toplama yetkisine iliþkin iptal kararýna raðmen, Saðlýk Hizmetleri Temel Yasasýndaki bir genel hükümden dayanak alarak hasta verilerini toplayacak sistemi kurmaya çalýþmak hukuka aykýrýlýðýnýn yaný sýra suç iþlemek demektir.

Bu aþamada, Saðlýk Bakanlýðý, biliþim firmalarý ve tabii ki meslektaþlarýmýzý yeniden bilgilendirmek istiyoruz.

Hasta ile hekimi arasýnda paylaþýlan bilgiler, hekimin mesleði gereðince öðrendiði ya da saptadýðý saðlýk verileri bütünüyle hasta sýrrýdýr. Hastanýn sýrrýný korumak, hasta izin vermediði sürece bu bilgileri paylaþmamak hekimliðin evrensel etik deðerleri arasýndadýr. Bu bakýmdan, meslektaþlarýmýzý idari yaptýrým ile mesleki etik deðerler arasýnda seçim yapmaya zorlayan iþlemlerden kaçýnýlmalýdýr.

Diðer yandan, hasta sýrrýný oluþturan bu bilgiler ayný zamanda kiþisel veri niteliðindedir. Kiþisel veriler de uluslararasý düzenlemelerin yaný sýra Anayasa’mýzýn 20. maddesiyle güvence altýndadýr. Anayasal kuralla da korunan bu kiþisel verilerin paylaþýlabilmesi için açýk, ayrýntýlý, kiþisel verilerin gizliliðini güvenceye alan yasal düzenleme olmalýdýr.

Bu açýklýkta bir yasal düzenleme olmadan verilerin hukuka aykýrý olarak paylaþýlmasý suç olarak düzenlenmiþtir. Türk Ceza Yasasýnýn 135 ve devamýndaki maddelerde kiþisel verilerin ilgilinin izni olmaksýzýn paylaþýlmasý hapis cezasýný gerektirmektedir. Bu verilerin paylaþýlmasýnda maddi ya da manevi bir zararýn doðmasý halinde ilgilinin tazminat talep edebileceði de akýlda tutulmalýdýr.

Bütün bunlardan baþka, Anayasa’nýn 137. maddesine göre, “Konusu suç teþkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz.” Bir baþka ifadeyle, konusu suç olan bir emri veren ile birlikte bu emri yerine getiren de cezalandýrýlýr; suçun idari talimat üzerine iþlenmiþ olmasý kiþiyi kurtarmaz.

Kiþisel Verilerin Korunmasýna Ýliþkin Yasa Tasarýsý uzun zamandýr Meclis’te beklemektedir. Öncelikle bu tasarýnýn ilgili taraflarýn etkin katýlýmýyla gözden geçirilmesi ve yasalaþtýrýlmasý, sonra bu yasal düzenlemeye uygun olarak kiþisel veri niteliðindeki bilgilerin toplanýp iþlenmesinin deðerlendirilmesi gereklidir. Ýdari karar ve düzenlemelerle kiþisel saðlýk verilerinin toplanmasýna yönelik iþlemler hukuka aykýrýdýr.

Saðlýk Bakanlýðýnda bu hazýrlýklarý yapýp talimatlarý verenlerden, Saðlýk Bakanlýðý’nýn yazýlarýna güvenle, bu alanda bilgisayar sistemleri oluþturup pazarlayan firmalara ve Bakanlýðýn idari yaptýrýmlarýna uðramamak için hasta verilerini hukuka aykýrý olarak paylaþan meslektaþlarýmýza kadar herkesin hukuka aykýrý veri paylaþýmý sebebiyle sorumlu tutulabilecekleri açýktýr.

Hukuka baðlý idare olmak, hasta verilerinin gizliliðini korumak ve pek çok kiþinin suç iþlemesini önlemek bakýmýndan; Saðlýk Bakanlýðý’ný, yasal altyapýsý oluþmadan kiþisel saðlýk verilerinin toplanmasý için yeni sistemler kurulmayacaðýný açýklamaya davet ediyoruz.

TTB Merkez Konseyi