Ana Sayfa Görüşler ‘Tam Gün’ Kimi Mutlu Ediyor?

‘Tam Gün’ Kimi Mutlu Ediyor?

Ya hastane, ya muayenehane’ diye özetlenebilecek tam gün uygulamasý, özellikle üniversite hastanelerini vurdu. Hacettepe Týp’ta artýk karaciðer nakli yapýlamýyor. Çünkü bu alanda çalýþan tek hoca muayenehaneyi seçti

‘Ya hastane, ya muayenehane’ diye özetlenebilecek tam gün uygulamasý, özellikle üniversite hastanelerinde kaosa dönüþmek üzere.
Gördük ki, yeni düzenden memnun olacaðý varsayýlan taraflarýn hiçbiri, içine sinerek ‘mutluyuz’ diyemiyor. Ne hastalar, ne ‘tam gün’cü hekimler, ne de muayeneyi seçen ya da seçmek isteyenler.
Hacettepe Üniversitesi Týp Fakültesi’nde görevli hemen her alandan 33 öðretim üyesi, bir sivil inisiyatif oluþturmuþ. Hocalar, sorunlarýný bizlerle paylaþtý. Aralarýnda yönetici pozisyonunda olan yoktu. Ama çok sayýda bilim ödüllü hoca vardý. Ve sayýsal anlamda önemli kýsmý ‘tam gün’cüydü.
Doç. Dr. Selçuk Daðdelen ‘Üniversite Hastanelerini Ne Bekliyor’, Prof. Dr. Cenk Bilen, ‘Saðlýk ve Finans’, Prof. Dr. Hakan Örer de performans sistemini anlattýlar. Derdimize derman diye kapýlarýna koþtuðumuz, varlýklarýndan güven duyduðumuz hocalar, kaygýlý ve sistem yorgunu… Onlarý en çok þu üç þey üzüyor: Ýlki;  ‘ya tam gün ya muayenehane’nin yol açtýðý sorunlar nedeniyle, hastayla karþý karþýya gelmek… Ýkincisi,  ‘tam güncü’ olup gelir artýrmak üzere kurgulanmýþ ve dahil olmak zorunda kalýnan performans sistemi. Üçüncüsü, üniversite hastanelerinin ‘zarar etmekle’ suçlanmasý…
Her meslekte rastlanabilecek ‘yanlýþ insan malzemesi’ bir yana býrakýlacak olursa, þu tablo açýk: Performans sistemi, hekimlerin psikolojileriyle hekimlik yapma biçimlerine mutsuzluk olarak yansýyor.

PARA PUAN GÝBÝ
Kaba kaçacak biliyorum ama saðlýkla iliþkisi, ‘hasta’ sýfatýyla sýnýrlý bir gazeteci vatandaþ olarak, o sunumlardan sonra, performans sistemini, kredi kartlarýnýn para puan sistemine çok benzettim. 
Nasýl harcadýkça, puanlarýnýz kredi kartýna yeni alýþveriþ olarak dönüyorsa, performans sistemi de hekime ek gelir olarak yansýyor. ‘Tam gün’cü hoca, ne kadar ameliyat yapýp ne kadar çok sayýda hasta bakarsa, o kadar puan topluyor. Müdahil olmadýklarý, fikirleri sorulsa tercih etmeyecekleri bu mecburi sistem, hekimleri fiilen ‘puan avcýsý’ gibi tatsýz bir algýnýn içine oturtuyor. Bu algý, onlarý zihnen yoruyor, bilimsel çalýþmalarýndan uzaklaþtýrýyor, kendileriyle ‘parça baþý iþ yapma’ hesaplaþmasýna zorluyor. Dahasý, istatistikler bu sistemden sonra Türkiye’de, özelikle riski düþük cerrahi giriþimlerde müthiþ bir artýþý ortaya koyuyor.

VAHÝM GELÝÞME
Sistem gereði muayenehaneyi seçen hekimler, hastanede hasta bakamýyor, ameliyat yapamýyor. Kýsa süre önce Saðlýk Bakaný Recep Akdað, ameliyatlarýn azaldýðý iddialarý üzerine açýðý mutlaka diðer hekimler aracýlýðýyla kapatýlacaðýný söylemiþti.
Fakat bugünlerde üniversite hastanelerinde vahim bir geliþme yaþanýyor. Çare arayan hastalarýn muhatabý hekim, muayenehaneyi seçmiþ ama hasta o ameliyatý sadece o hekimin yapacaðýna inanýyor, ýsrarýndan da vazgeçmiyorsa o ameliyat yasak olmasýna raðmen yapýlýyor.
Hem de nasýl? Sýký durun, baþka doktorlar üzerinden. Bu, zaten kendi baþýna risk içeren bir operasyonun üstüne bir de hukuki risk eklenmesi anlamýna geliyor. (örnekleri somut olarak konuþuldu).

ÜCRETSÝZ ÝZÝN YOL MUDUR
Ýkinci bir geliþme de þu: Muayenehanesini kapatmadýðý için hastanelerde ameliyat yapamayan hekimler, üniversiteyle de baðlarýnýn kopmasýný istemedikleri için ücretsiz izin kullanmaya baþlamýþ. Hem de iki yýl!  Ýstanbul’da bu yöntemi seçen 98 hocadan söz ediliyor.

DOKTORLAR NÝYE MUAYENEHANEYÝ SEÇÝYORLAR
Muayenehaneyi seçen hekimlerin çok önemli bir bölümünün, bu tercihi ‘standardý korumak’ amacýyla yaptýðýnýn altý çiziliyor. Üstelik bunu daha çok kendileri deðil, ‘tam gün’ü seçenler dile getiriyor. O standartlarýn baþýnda da çocuklarýnýn eðitimi geliyor.

PEKÝ ÇÖZÜM: Hacettepe’li hocalar ‘Peki çözüm öneriniz nedir?’ sorumuza, haklý olarak finansal sistem uzmaný olmadýklarýný, bunlarla uðraþmamalarý gerektiði cevabýný veriyor. Öte yandan çeþitli öneriler de tartýþýlýyor. Nicelik deðil, nitelik performansý bunlardan biri. Ameliyat adedi yerine, ölçü olarak geliþme ve iyileþmenin alýnmasý. Ýkincisi uzmanlýðý esas alan, sabit bordro ücreti. Üçüncüsü, mesai saatleri bitiminde ve hafta sonlarý makul bir ücret karþýlýðýnda hasta bakýmý. Bunun geliri üzerine finansman sistemi kurulabilir.

kaynak:Akþam-Çiðdem TOKER