Ana Sayfa Ekonomi Cari Açýkla Mücadele Planý!

Cari Açýkla Mücadele Planý!

Kamu maliyesinde maliye disiplininden asla taviz vermeyeceðiz. Yatýrým ortamýnýn iyileþtirilmesiyle ilgili eylem planýný uygulamaya devam edeceðiz. yasal düzenlemeyi en kýsa sürede geçireceðiz. Ýhracat pazarlarýnýn çeþitlendirilmesi çalýþmalarýna devam edeceðiz. Yenilikçi, ar-geye dayalý, katma deðeri yüksek ürün üretmeye devam edeceðiz. Ýhracatýn ithalata yüksek baðýmlýlýðýný azalatmak için yurtiçi ve dýþýnda ölçek ekonomisine odaklý çalýþmalara aðýrlýk vereceðiz. Yakýn coðrafyamýzda iktisadi refah havzalarýnýn oluþturulmasýna aðýrlýk vereceðiz.
Kamu yatýrýmlarýndan, eðitim, saðýlk, ulaþtýrma, içme suyu ve bilgi teknolojilerine yönelik yatýrýmlara öncelik vereceðiz.

Bölgeler arasý geliþmiþilik farklarýný azlatmayý öne alacaðýz.

CARÝ AÇIK BAÞ HEDEFÝMÝZ
Baþta yurtiçi tasarruf yetersizliði ve cari açýk olmak üzere büyümenin sürdürülebilirliðini tehdit eden konulara iliþkin gerekli tedbirler alýnacak.

Türkiye’nin uzun vadede cari açýðýnýn makul seviyeye inmesi, sýfýrlanmasý ve hatta artýya geçmesi eðitimle olabilir. Bu nedenle eðitime önem vereceðiz. Bilgi ve beceriyle donatýlmýþ genç nesiller cari açýkla mücadelede en önemli silahýmýz olacak.

Bu yýl yüzde 7.5’lik büyüme öngörüyoruz. 2012’de dünyada ve Avrupa’da büyümede düþüþe paralel olarak yüzde 4 büyüme bekliyoruz. 2013 ve 2014’te nispi toparlanmayla yüzde 5’lik büyüme hedefliyoruz.

ÖNÜMÜZDEKÝ YIL HEDEFÝ ENFLASYONUN YÜZDE 5’E ÝNMESÝ
Enflasyon yüzde 8’e doðru yaklaþacak, kurdaki geçiþkenliðin geçici etkisiyle olacak. Önümüzdeki yýldan itibaren bu ortadan kalkacak. Sonrasýnda yüzde 5.2 ve yüzde 5’e inecek. Cari açýðýn milli gelire oraný yüzde 9.4 bu yýl sonunda olacak. 2012’de yüzde 8, 2013’te yüzde 7.5’e 2014’te yüzde 7’ye düþmüþ cari açýk bekliyoruz. Kuþkusuz bundan sonraki dönemde uygulayacaðýmýz tedbirler bu verilere yansýtýlmýþ durumda. Bazý alanlarda somut politika tedbirlerinin de devreye gireceðini varsaymýþ durumdayýz. Merkezi yönetimin bütçe açýðý 2011 sonu itibariyle açýðýn GSYH’ye oranýný yüzde 1.7 olacak.  2012’de yüzde 1.5’e inecek. Geliþmiþ ülkelerde içler açýsý bu oran.

Toplam kamu faiz dýþý dengesi/GSYH oraný bu yýl sonu itibariyle yüzde 1.2’ye ulaþacak. Faiz dýþý fazla vereceðiz. Bunun yaklaþýk yüzde 0.8’i yeniden yapýlandýrma gelirlerinden oluþuyor. Yani bunlarý yapmamýþ olsaydý faiz dýþý fazlamýz yüzde 0.4 olacaktý. Zaten hedefimiz de 0.3 seviyesindeydi.

2013’TE YENÝDEN YAPILANDIRMA FAÝZÝ KALKIYOR
2012’de 0.3’lük bir yeniden yapýlandýrma geliri mevcut. Bununla birlikte 2012’de faiz dýþý dengemiz yüzde 1.1 olacak.
2013’te yeniden yapýlandýrma gelirleri ortadan kalkýyor.

Kamu borç stoðumuza gelince. Geçen yýlý yüzde 42.2 ile tamamladýk. 2011 sonunda yüzde 39.8 olacak. Yüzde 40’ýn altýna ineceðiz bu yýl. 2012’de ise yüzde 37 olacak.

PARA POLÝTÝKALARINDA TAVÝZ YOK, SERBEST KUR REJÝMÝNE DEVAM
Finans sektöründeki tavizsiz duruþumuz ve güçlü yapý devam edecek. Para politikalarýnda bir yandan temel öncelik fiyat istikrarýyken finansal istikrarý da gözeten, bunlarla çeliþmeden büyüme ve istihdam üreten bir politikamýz devam edecek. Serbest kur rejimi devam edecek. bizim ana ilkelerimiz güven ve istikrar oldu. 9 yýllýk dönemde bütün politika seçeneklerimizde merkeze güveni yerleþtirdik.

Önümüzdeki dönemde de ödemeler dengemiz ve cari dengemizin azalmasýna yönelik önlemleri alýp adýmlarýmýzý attýðýmýzda Türkiye’nin dünyanýn en büyük 10 ekonomisinden biri olmasýnýn gerçekçi bir hedef olduðunu düþünüyoruz.

DIÞA BAÐIMLILIK CARÝ AÇIÐI ETKÝLÝYOR
Fransa’da OECD konseyinde sunuþumuz olacak. Burada Türkiye ekonomisini anlatacaðýz. Ertesi gün G-20 toplantýlarý var.

Cari açýðýmýzýn en önemli kaynaklarýndan biri enerjide dýþa baðýmlýlýðýmýz. Aþaðý yukarý 2012-2013-2014’te 50 milyar dolar yakýt ithalatýmýz sözkonusu. Büyüme cari açýk üzerinde kuþkusuz etkili. Fakat tamamen büyümeyle açýklamak da mümkün deðil. Cari açýkla mücadeleyi içeren 21 madde saydým.

ÖTV ARTIÞINDAN 5.5 MÝLYAR TL BEKLENÝYOR
MEHMET ÞÝMÞEK: Toplam gelir beklentimiz bu tedbirlerden 5.5 milyar TL. Bunun yaklaþýk 771 milyon TL. Tünün mamullerinden 2 milyar TL. Cep telefonlarýndan 660 milyon TL. KKDF oranlarýnýn artýþýndan 350 milyon TL. KKDF’nin artýrýlmasý tamamen cari açýða yönelik. Cep telefonlarýndaki ÖTV de tamamen cari açýða yönelik bir tedbir. MTV’deki artýþ haksýz rekabeti önlemeye yönelik. Tütün mamulleri tamamen bir güncelleme. Bu artýþlarý bir vergi artýþý ve bir zam olarak görmemek lazým. Tamamen güncelleme olarak görmek lazým. Bütün harcamalarýmýz en az deflatör olarak artýyor. Bazý sosyal harcamalarýmýz bunun çok ötesinde artýyor. Maktu vergilerin sabit kalmasýnýn bu vergilerin deðerini düþürmesi nedeniyle bu düzenlemeleri yaptýk.

BABACAN: Sigarada kullanýlan tütünün yaklaþýk yüzde 80’i ithal. Otomobilde ise asýl en çok sürüm yapan Türkiye’de de aðýrlýklý olarak üretilen 1.6’nýn altýnda motor hacmine sahip araçlarda ÖTV deðiþikliði olmadý. 1.6 ve üzerindeki otomobillerde fiyata yansýma yüzde 12.5. 2’nin üzerinde motor hacminde ise yüzde 25’lik bir fiyat etkisi var anahtar tesliminde.

2012 BÜTÇESÝ HAZIRLANIYOR
Konuaya dair açýklama yapan Maliye Bakaný Mehmet Þimþek “Bütçe çalýþmalarý devam ediyor. Pazar ya da Pazartesi göndereceðiz” dedi.

Baþbakan Yardýmcýsý Ali Babacan ve Maliye Bakaný Mehmet Þimþek basýn mensuplarýnýn sorularýný yanýtladý.

Yýl sonu tahmini büyüme yüzde 7.5 yýl, cari açýk yüzde 9.4 tahmini. Önümüzdeki yýl büyüme yüzde 4, cari açýk yüzde 8. Büyümede gerileme varken açýkta, yüksek cari açýk görüyorsunuz. Cari açýkta somut politika tedbirlerini açýklar mýsýnýz? Maliye bakanýna sormak istiyorum, ÖTV artýþlarý þaþkýnlýk yarattý, peki ne kadar gelir öngörüyorsunuz?

Babacan: 2012 – 2013 – 2014’te  50 milyar dolarýn üzerinde yakýt ithalatý, büyüme kuþkusuz cari açýk üzerinde etkili. Politika alanlarýný, aslýnda OVP geçerken aþaðý yukarý 21,22 kadar madde saydým.

Þimþek: Toplam gelir beklentimiz 5 buçuk milyar lira. Yaklaþýk 771 milyon lirasý alkollü içeceklerden gelecek, tütün mamullerinden beklentimiz 2 milyar 753 milyon lira. Motorlu araç satýþlarýn 920 milyon lira, cep telefonu 660 milyon liradýr. KKDF oranlarýnýn arttýrýlmasý tamamen cari açýða yönelik bir tedbir. Cep telefonlarýndaki ÖTV’de cari açýða yönelik bir tedbir. Motorlu araç satýþlarýnda binek muadili ticari araçlardaki artýþ haksýz rekabeti azaltmaya yönelik. Diðerleri tamamen cari açýða yönelik. Tütün mamulleri biliyorsunuz bu tamamen bir güncelleme. Türkiye’de iki türlü maktu vergilerimiz var. LT baþýna yada paket baþýna, sabit TL cinsinden vergilerimiz var. Ülkemizde enflasyon sýfýr deðil. 2010 baþýndan bu yana maktu vergilerde güncelleme yapmadýk. Fakat son 2 yýllýk enflasyona bakýldýðýnda bu seneki yüzde 8 enflasyonu dikkate alýrsanýz nerdeyse yüzde 15’e denk geliyor. Bu artýþlarý bir vergi artýþý, zam olarak görmemek lazým. 74 milyonun hakký olan maktu vergi gelirlerinin sýnýrlý güncellemesine yönelik görmek lazým. Maaþlar artýyor, saðlýk harcalmalarý, alt yapý harcamalarý artýyor. Ýthalat boyutu yüzde 80-90 hatta yüzde yüzlere varan unsurlar var bunlarý bu çerçevede görmekte fayda var.

Babacan: Sigarada kullanýlan tütün yaklaþýk yüzde 80’i ithal olduðunu vurgulamak istiyorum. Otomobilde ise en çok sürüm yapan ve Türkiye’de aðýrlýklý olarak üretilen 1.6’nýn altýndaki motor hacmi olan otomobillerde bir ÖTV deðiþikliði olmadý. Ayný yüzde 37 oranýnda duruyor. 1.6 ile 2.00 LT motor hacmi olan otomobillerin anahtar teslim fiyatýna yansýma yüzde 12.5’tir. Yüzde 50 zam geldi gibi düþünmemek gerekir.

2008’de kriz yaþandý. 2009’da bütçede yansýmalarýný gördük. Gelecek kriz beklentisiyle önlemler alýnmýþ mý oldu? Halk nasýl bir harcama ve tasarruf için de olmalý?

Babacan: Toplum olarak israftan kaçýndýðýmýz sürece Türkiye’nin korkacak hiç bir þeyi yok. Türkiye ekonomisinin temelleri saðlam. Dünyada yaþanan sorunlarýn temel kaynaklarý, Türkiye için geçerli deðil. Halkýn geleceðe güvenle bakmasý, Türkiye’ye güvenmesi son derece önemli. Baþbakan’ýmýzýn da ifade ettiði gibi “Ýsraf deðil, verim ekonomisi olacaðýz”.

Kýdem tazminatý konusunda sosyal taraflarla istiþare ederek bu kararlarý vereceðiz. Çalýþma ve Sosyal Güvenlik Bakanýmýz þu an sendikalarla ön görüþmeler yapýyor. Henüz verilmiþ kararlar yok, amaç bir yandan çalýþanlarýmýzýn haklarýný güvence altýna alýrken diðer yandan iþveren üzerindeki yükü daha öngörülebilir bir formulasyona uygun hale getirebilmek. Bu huhusta stiþare edilecek, nihai kararlar sonra verilecektir.

Þimþek: Ekonomi gerektiðinde aþaðý yukarý yönlü olan canlý bir organizma. Bizim genel bir çerçevemiz var. Herhangi bir vergi oran artýþý gündemde deðil, bazý maktu olan vergiler güncelleme konusu olabilir. Bu bir artýþ olarak görülmemesi lazým. Vergilerin enflasyona karþý erimesine yönelik basit bir adým olarak görülmeli. Diðer ülkelerde bu otomatik ama Türkiye’de Bakanlar Kurulu kararýna baðlanmýþ. Yýl geçince maktu vergiler güncelleniyor. Türkiye’de yapýlmasý gereken bu ama zaman zaman vatandaþa kolaylýk olsun diye yapmadýðýmýz zamanlar oluyor. Bu tedbirler, bütçe öncesi alýnmýþ tedbirlerdir böyle görmek lazým. Her sene yapýlan bir þey, özel spesifik bir tedbir olarak görmüyoruz.

Mali kural tartýþýldý fakat mali disiplinin süreceði çerçevesinde yýllara sari olarak azaldýðýný görüyoruz. Bugün 2014’te yüzde 1 gibi bir rakam sözkonusu, mali kuralýn tekrar gündeme gelmesi söz konusu olabilir mi?  Gelir vergisi kanunu yeniden gözden geçirilecek, istihdama iliþkin problemler de var, bu gözden geçirmede yeniden yazma çerçevesinde gelir vergisi oranlarýnda en azýndan istihdamý arttýrmaya yönelik adýmlar atýlabilir mi? Bu yýl tasarruf miktarýndaki düþüþ yada yetersizlik vurgusuna dikkat çekerek sigortacýlýk fonuna yönelik bir adým atýlabilir mi?

Babacan: 2009’da pek çok ülkeden farklý ortaya koyduðumuz orta vadeli bir bakýþ açýmýz var. O günden bugüne ne dediysek yapýyoruz. Bütçe ve büyüme konusunda daha iyi sonuç alýyoruz. Uygulamaya bakýldýðýnda ciddi bir disiplin söz konusu. Bakýn geliþmiþ ülkelerin pek çoðu ortaya bir orta vadeli plan koyamadý. G20’de bir sonuç belirgesine yazacaðýz, “Herkes yapmalý bunu” diyeceðiz sadece “Türkiye deðil”. Bugün itibariyle mali kural gündemde yok öte yandan bireysel emeklilik nasýl geliþtirilebilir bunun üzerinde çalýþýyoruz. Tasarruf oranýný arttýrmada önemli unsurlardan biri bireysel emeklilik fonlarýdýr.

Þimþek: Gelir vergisi reformu önümüzdeki dönem gerçekleþtireceðimiz önemli reformlardan bir tanesi. Tabi yeni düzenlemelerle amacýmýz daha çok istihdamý, daha çok tasarrufu, daha çok ülke ekonomisinin rekabetçi hale gelmesini ve verimli hale gelmesini destekleyici mekanizmalar içerecektir. Bugünden oranlar konusunda yorum yapmak doðru olmaz. Presnsip olarak, istihdam üzerindeki yüklerin daha da aþaðý çekilmesi bütçe imkanlarý çerçevesinde doðru olur. Bütçe imkanlarýyla bunu sýnýrlý tutmak lazým. Geçmiþte iþveren sosyal güvenlik prim katkýsýný yüzde 19.5’ten, yüzde 14.5’e indirdik. Yüzde 25’in üzerinde yüklerde azalma sözkonusu. O çerçevede imkanlar olursa tekrar adýmlar atýlabilir.

Bütçe’nin 17 ekime kadar meclise sevketmek durumunda olunacaðý söyleniyor, bu konuda tarih belli mi? Kamp var, Kýzýlcahamam’da tarih varsa paylaþýr mýsýnýz? Kamu çalýþanlarýyla toplu sözleþme masasý için çalýþmalar devam ediyor.  Memurlara yönelik zam, bütçe varsa paylaþýr mýsýn?

Babacan: Bazý varsayýmlar var kamu çalýþanlarýnýn maaþlarý konusunda. Detaylarýný paylaþamýyoruz. Yeni süreç var, toplu sözleþme süreci var. Yasal düzenleme üzerinde çalýþýyoruz. En kýsa zamanda yasal düzenleme bittiðinde 2012 ile ilgili görüþmeye baþlayacaðýz. Bütçe benim bildiðim kadarýyla hazýr gibi.

Þimþek: Çalýþmalar devam ediyor. Pazar ya da pazartesi tamamlayýp gönderme imkanýmýz olacak. Kýzýlcahamam’ýn olmasý buna engel deðil, teknik düzeyde çalýþmalar devam ediyor. Bugün resmi gazetede OVP ve mali plan çýkmýþ olacak, pazar ya da pazartesi günü de bütçe de teslim edilecek.

OVP’de, GAP gibi bölgesel projeler devam edecek 2014’e kadar, normalde 2012’de bitmesi gerekiyordu. GAP için kaynak, programda nasýl yer aldý, iþsizlik sigortasý fonundan kaynak aktarýlmaya devam edilecek mi? Çalýþma Bakaný’nýn ifade ettiði “Emeklilere intibak yasasýný tamamlayacaðýz kýsa sürede” þeklinde taahhütleri oldu, bu program böyle bir þeyi kapsýyor mu? Vergi artýþlarý bir güncelleme ise bu güncellemeler yeniden deðerleme oranýnda yýlbaþýnda bütçede yapýlýrdý, neden þimdi yapmaya gerek duydunuz?

Babacan: GAP bizim ciddi anlamda kaynak ayýrdýðýmýz bir konu. 2012’de bitmesi gerekiyordu evet, bu gecikmeler teknik sebepli yada hukuksal yönden çýkan gecikmeler. GAP’a ayýrdýðýmýz rakamý kullanamýyoruz bazen kamulaþtýrma beklenenden uzun sürüyor. Projelerin sürecinde teknik sorunlar çýkabiliyor. Kaynak sorunu yok, teknik ve hukuki sorunlarý aþabilsinler önemli olan bu.

Ýþsizlik sigoratasý fonundan kaynak aktarýlmýþ aktarýlmamýþ toplam kamuya bakýldýðýnda hiç bir þey farketmiyor. Toplam kamu için verdiðimiz faiz dýþý denge varya orada iþsizlik sigortasý o fonda dahil olduðu için bizim bütçeden harcadýðýmýz 1 milyarla fondan harcadýðýmýz 1 milyar arasýnda hiç bir fark yok. Toplam faiz dýþý dengede de zaten ayný yeri buluyor. Bir dönem o fondan aktarýp projelerle istihdam üretilme gibi bir amaç güdülmüþ ve 2012 sonuna kadar da 1.2 milyarlýk bir rakam ordan kullanýlacak ama biz ordan kullanmasak bütçeden kullansak ayný sonuca varýyor. 2012 yýlýnda da uygulamayý bitiricez geçici bir uygulama olarak düþünülmüþtü. Devletin parasýnýn hepsi bir havuz nerden harcarsanýz harcayýn ayný ve sonuç ayný.

Ýþsizlik sigortasý fonunun en önemli kaynaklarýndan bir tanesi de devletin katkýsýdýr. Bu projelerle istihdam üretiliyor ve iþsizler iþ buluyor. 2012’de bitiyor bir daha da  uygulanmasý olmayacak. Hükümet programýmýzda adil bir intibak uygulamasýna kademeli olarak geçilecektir dedik ve intibakla ilgili varsayýmlarda bütçe rakamlarý belli varsayýmlar var.

Þimþek: Maktu vergilerde güncelleme niye þimdi? iki basit sebebi var. Birincisi ÖTV düzenlemelerinde, yýlbaþýnda olucak diye bir kayýt yok. Genelde damga vergisi, harçlar doðrudur yýlbaþýnda yapýlýr güncellemeler. ÖTV’de bu sözkonusu deðil. Bazý ürünlerde daha önceki tecrübelerimizden, bütçeyi hazýrlayýp meclise gönderdik o rakamlardan herhangi bir üründe vergi artýþý öngürülüyor mu görülmüyor mu çýkartýlabiliyor ve stok yapmaya vergileri azaltmaya yönelik bir çaba içerisine sokabiliyor. Bunu dikkate alaraktan bu tür hassasiyetlerimiz bu güncellemeleri bugün yaptýk. Sigarayla ilgili 25 kuruþluk bir artýþ var, yüzde 9 civarýnda bir artýþ yeniden deðerleme oraný 2012 için yüzde 10.2. Zamanlamasý dediðim gibi, onun da sebebi stok yapýlabilmesi.

Türkiye vites küçültürken geçmiþ kriz deneyimlerinden bizim alýþkanlýðýmýz en önemli korku iþsizlik. Ýþsizlik oranýnýn artmamasý konusunda ne gibi önlemleri devreye sokacaksýnýz?

Babacan: Ýþsizlikle mücadelede önemli faktörlerden biri büyüme oranýdýr. Ýþ gücü piyasasýna yönelik mikroekonomik kararlarda çok önemlidir. 2009’daki rakam 21 milyon 277bin ortalama çalýþan, 2011’de 23 milyon 925 bin. 2 yýlda tam yaklaþýk 2 milyon 600bin ilavi istihdam oluþmuþ. OECD ülkelerinin toplamýnda 13 milyon, istihdamda düþüþ var bizde yükseliþ var. Bu trendin devam edeceðini öngörüyoruz. Büyüme makul seviyelerde olduktan sonra ve iþ gücü piyasasýna yönelik somut adýmlar atýlmaya devam edildikten sonra burda baþarýlý olduk ve olacaðýz. Yasama paketi çok önemli, paketin  TBMM tarafýndan kabul edilmesi, yasalaþmasý, uygulanmasý burada temel belirleyici unsurlardan biri olacak. Çalýþma ve Sosyal Güvenlik Bakanlýðýmýzla bunu ekonomi koordinasyon kurulunda ele aldýk, bir süre verdik tekrar bize getirip ekonomi koordinasyon kuruluna sunacaklar, diðer bakan arkadaþlarýmýzla inceleyip bakacaðýz en kýsa zamanda da uygulamaya sokacaðýz. Zaten bir kaç önemli yasama paketi varsa bunlardan biri istihdamla ilgili olandýr. Türkiye’deki iþsizlik oranýndaki düþüþe bakacak olursak dünyadaki en hýzlý düþüþü saðlayan birkaç ülkeden biri olduðumuzu görebilirsiniz bu kriz döneminde. 2 milyon 600 bin ilavi istihdam denildiðinde bu rakamlar çok ciddi rakamlar. Doðru politikalar izlediðimiz sürece istihdam konusunda da olumlu sonuçlar elde edeceðimize inanýyorum.

Karþý karþýya olduðumuz durum dünya genelinde büyüme hýzlarýnda düþmedir. Kriz psikolojisi dünyada da yok Türkiye’de de yok olmamalý ve bunun gereði yok. 5. vitesle giden bir arabanýn 4. vitese düþtüðünü düþüneceksiniz. büyümeye devam, istihdam üretmeye devam.  

kaynak: Habertürk