Ana Sayfa Görüşler 40 Iþýk 40 Hayat Projesi

40 Iþýk 40 Hayat Projesi

Bilim Ýlaç ve Mersin Üniversitesi, Alzheimer hastalýðý konusunda toplumsal bilinci artýrmak, hastalarýn ve hasta yakýnlarýnýn yaþam kalitesini yükseltmek amacýyla hayata geçirdiði “40 Iþýk – 40 Hayat” projesiyle Alzheimer’li hastasý olan 40 aileye ve onlarýn aracýlýðýyla Türkiye’deki yüz binlerce Alzheimer’li hasta ve yakýnýna ýþýk oldu.

Mersin Üniversitesi Týp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalý Demans Birimi, Saðlýk Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Saðlýk Yüksekokulu,  Ýletiþim Fakültesi ve Fen-Edebiyat Fakültesi iþ birliði ile yürütülen projenin tanýtýmý, Dünya Alzheimer Günü etkinlikleri çerçevesinde; 19 Eylül 2011 Pazartesi günü Conrad Ýstanbul Otel’de gerçekleþtirilen basýn toplantýsýyla yapýldý.

Bilim Ýlaç Genel Müdürü Dr. Erhan Baþ ve Mersin Üniversitesi Týp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalý Öðretim Üyesi Prof. Dr. Aynur Özge’nin proje hakkýnda bilgi verdiði toplantýya, proje ekibi ve hasta yakýnlarýnýn temsilcileri de katýldý. Dr. Erhan Baþ yaptýðý konuþmada, Mersin Üniversitesi ile birlikte hayata geçirdikleri “40 Iþýk – 40 Hayat” projesinin,  sürdürülebilir kurumsal sorumluluk projeleri arasýnda yer aldýðýna dikkat çekti. Baþ, Mersin Üniversitesi’nin ardýndan Saðlýk Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Yaþlý Bakým Hizmetleri programý olan diðer üniversitelerle de projeyi uygulamaya devam etmek istediklerini belirtti.  Dr. Erhan Baþ “Türkiye’nin nüfusu gittikçe yaþlanýyor. Yaþlanmayla beraber kronik hastalýklar da artýyor. Türkiye’de yaþamýn uzamasýyla birlikte yaþlýlýða baðlý olarak Alzheimer hastalýðý giderek artýyor. Bunama olarak bilinen Alzheimer hastalýðý konusunda toplumu bilinçlendirmek istiyoruz. Türkiye’de yaklaþýk 450 bin, dünya genelinde ise 35 milyon kiþiden fazlasýný etkileyen Alzheimer hastalýðýnýn önümüzdeki yýllarda hýzla artacaðý gerçeðinden hareketle; hasta ve hasta yakýnlarýnýn yaþam kalitesini artýrmaya yönelik projelere imza atýyoruz. Bu kapsamda, 2009 yýlýnda Türkiye’de bir ilki gerçekleþtirerek Alzheimer Çaðrý Merkezi’ni hayata geçirdik. Bugün basýn lansmanýný yaptýðýmýz 40 Iþýk – 40 Hayat projesi, Alzheimer hastalýðýna yönelik hayata geçirdiðimiz en son toplumsal yatýrým programýmýz. Bu alanda sürdürülebilir projelere imza atmaya devam edeceðiz.” dedi. 

Projenin fikir sahibi olan Mersin Üniversitesi Týp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalý Öðretim Üyesi Prof. Dr. Aynur Özge “40 Iþýk – 40 Hayat projesini, profesyonel alanda yaþlý bakýmý ile ilgili konularda çalýþmak üzere eðitim alan 40 üniversite öðrencisini, bu alanda hizmet ihtiyacý olan 40 aile ile bir program çerçevesinde eþleþtirip, oluþacak karþýlýklý etkileþimi gözlemek üzere oluþturduk. Proje sayesinde Alzheimer hastalýðý ile baþ etme konusunda bilgi ve desteðe ihtiyaç duyan aileler konunun uzmanlarýndan yerinde destek aldýlar. Kendileri ile benzer sorunu paylaþan diðer aileler ile tanýþtýlar ve tecrübelerini paylaþtýlar. 40 Iþýk – 40 Hayat ekibinin amatör bir heyecan ve profesyonel bir çaba içinde gerçekleþtirdiði bu anlamlý projeyle; gerek hastalar ve hasta yakýnlarý, gerekse öðrenci ve eðitimcilerden son derece olumlu geri bildirimler aldýk. Türkiye’de ilk defa uygulanan bu projenin ayný zamanda üniversite-sanayi iþ birliði kapsamýnda örnek bir çalýþma olarak deðerlendirileceðini düþünüyorum. Proje sürecini yansýtan belgesel ve canlý deneyimleri aktaran kitap sayesinde tecrübelerimizi herkesle paylaþma imkâný bulacaðýz.” diyerek sözlerini tamamladý.

“40 Iþýk”ý temsilen öðrenci Þule Sevim, “Bu süreç bizlere “Alzheimer hastasý” gibi tabu bir kavrama nasýl yaklaþacaðýmýzý, hasta ve ailesi ile iletiþim kurmayý öðretti. Öðrendiklerimizi uygulayarak onlarýn hayatlarýný kolaylaþtýrmayý baþardýk. Edindiðimiz tecrübeler mesleðimize gerçekçi bir þekilde bakmamýzý saðladý.” dedi.

PROJE BÝZÝ CESARAETLENDÝRDÝ…

 “40 Hayat”ý temsilen annesi Alzheimer hastasý olan Þenay Topal “Öðrenciler, tam da projenin ismine uygun olarak her bir hasta yakýnýnýn evine ýþýk getirdi, renk getirdi. Proje bittiðinde öðrencilerin her biri ziyaret ettiði evin kýzý, oðlu olarak kabul ediliyordu.  Çok yorulduðumuz, yýprandýðýmýz bir hastalýkla uðraþýp dengemizi saðlamaya çalýþýrken, eðitimli gençler, hiçbir karþýlýk beklemeksizin 12 hafta boyunca evimize misafir oldu. 40 Iþýk – 40 Hayat projesi gençlerin enerjisinin bize yansýmasýný saðlayarak, yalnýz olmadýðýmýzý gösterdi ve paylaþýmla yüklerin hafifleyeceðini bir kez daha kanýtlayýp bizi bundan sonra yaþayacaklarýmýz için cesaretlendirdi” diye duygularýný ifade etti.

Projede Sanat Terapisi çalýþmalarýný organize eden Heykeltraþ Özge Kar “Proje sayesinde uygulanan sanat terapisinin hastalara; yeni ve sözel olmayan bir iletiþim kurma biçimi yaratarak, konsantrasyonu geliþtirdiðini, rahatlama ve duygu durum iyileþmesi yarattýðýný ve uygulayýcý ile duygusal yakýnlaþmayý artýrdýðýný gözlemledik. Hastalarýmýzýn kaybettiði yeteneklerine üzülmek yerine yeni yeteneklerinin ortaya çýkmasý nedeniyle mutlu olduklarýný, özgüvenlerinin artmasýyla hem aile içinde hem de dýþ ortamda sosyalleþmelerinde olumlu geliþmeler olduðunu tespit ettik.”  diyerek terapinin hastalar üzerinde yarattýðý etkinin önemine dikkat çekti.

“40 HAYAT” AYDINLANDI

“40 Iþýk – 40 Hayat” projesi,  11 Þubat- 28 Mayýs 2011 tarihleri arasýnda Mersin’de uygulandý. Proje çerçevesinde profesyonel yaþlý bakým hizmetleri, hemþirelik hizmetleri ve psikoloji gibi yaþlý bakýmý alanlarýnda eðitim alan 40 üniversite öðrencisi;  normal yaþlanma sürecinden baþlayýp Alzheimer hastalýðýný, hastalýða eþlik eden sorunlarý, hasta yakýný boyutunu, konuya ait kapsamlý teknik bilgileri içeren 16 saatlik kuramsal eðitim ve 3 saatlik uygulamalý sanat terapisi eðitimi ile desteklendiler. Proje kapsamýndaki 40 öðrenci; 3 ay süreyle haftada 2 gün, 40 aileyi evinde ziyaret ederek, hasta ve hasta yakýný ile aktif iletiþim saðladý. Aileler, öðrencilerden profesyonel destek aldýlar ve öðrenciler Alzheimer’li hastalarla ilgilenirken hasta yakýnlarý da kendilerine vakit ayýrma fýrsatý buldular. 40 Iþýk – 40 Hayat kapsamýnda proje koordinatör yardýmcýlarý Uz. Psik. Kahraman Kýral ve Uz. Hem. Aslýhan Yandým da öðrencilere ve ailelere destek olmak amacýyla ziyaretler gerçekleþtirdi. Ýhtiyaç duyulan durumlarda proje ekibi, týbbi destek hizmeti de sundu.

 ALZHEÝMER HASTALARININ SANAT TERAPÝSÝ ÜRÜNLERÝ SERGÝLENDÝ

Öðrenciler; hasta ve hasta yakýnlarýnýn Alzheimer hastalýðý hakkýnda farkýndalýklarýný artýrmak, motivasyonlarýný yükseltmek amacýyla bilgilendirme çalýþmalarýnýn yaný sýra, hastalarýn sosyal ve kültürel etkinliklere katýlmalarýný da saðladýlar. Birlikte yemeðe çýktýlar, yürüyüþ yaptýlar ve sinemaya gittiler. Bir ilk olarak “Sanat Terapisi” eðitimi alan 40 öðrencinin, ev ziyaretleri sýrasýnda hocalarý Heykeltraþ Özge Kar’ýn desteði ile gerçekleþtirdikleri hobi çalýþmalarý basýn lansmaný sýrasýnda sergilendi.

40 IÞIK – 40 HAYAT PROJESÝNÝN BELGESELÝ HAZIRLANDI

40 Iþýk – 40 Hayat projesi süresince yapýlan etkinlikler, Mersin Üniversitesi Ýletiþim Fakültesi Sinema –Televizyon bölümü tarafýndan Yrd. Doç. Hakan Erkýlýç’ýn önderliðinde deneyimli bir ekip tarafýndan kaydedildi. Yapýlan randevulu röportajlar ile desteklenen çekimler kurgulanarak projenin belgeseli hazýrlandý.

40 IÞIK – 40 HAYAT PROJESÝ KÝTAPLAÞTIRILDI

Projenin tamamý Mersin Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatý bölümü öðretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Nesrin Canbek Mengi tarafýndan izlendi. Kabul eden hasta yakýnlarý ile ses kayýtlý röportajlar yapýldý. Alýnan öyküler kurgulanarak bir anlatý ve yorum kitabý oluþturuldu. Kitap hasta yakýný ve hastalara ait þiir ve resimler ile desteklendi. 

ALZHEIMER HASTALIÐI NEDÝR?

Alzheimer hastalýðý; beyinde ön görülemeyen hücre yýkýmýna baðlý olarak baþta unutkanlýk olmak üzere pek çok iþlev kaybýna yol açan ilerleyici bir yaþlýlýk hastalýðýdýr. Hastalýk sürecinde gözlenen iþlev kaybý hasta kadar hasta yakýnýný da yakýndan ilgilendirir. Zihinsel ve bedensel yeteneklerini aþama aþama kaybeden hastalar yakýn gözlem ve aktif bakým ihtiyacý duyarlar. Bu zorlu süreç “gizli kurban” olarak nitelendirilen hasta yakýnlarýnýn tükenmelerine ve hasta bakýmýnýn aksamasýna neden olur. Bu nedenle hasta yakýnýnýn gerek hasta bakýmý konusunda bilgilendirilmesi, gerekse bir birey olarak empati ve destek saðlanmasý toplumsal dayanýþma açýsýndan hayati önem taþýmaktadýr.

Rakamlarla Alzheimer Hastalýðý:

•          Dünyada yaklaþýk 35.6 milyon Alzheimer hastasý bulunuyor.

•          2030 yýlýnda hasta sayýsýnýn 65.7 milyona, 2050 yýlýna ise 115.4 milyona ulaþacaðý tahmin ediliyor.

•          Hastalýða yakalanan kadýnlarýn oraný erkeklere göre daha yüksek.

•          Türkiye’deki Alzheimer hasta sayýsý yaklaþýk 450 bin olarak tahmin ediliyor. 

•          Türkiye’de hastalarýn kentlerde %70-79’u, kýrsal alanlarda ise %90-94’ü evlerde bakýlýyor.

•          Hastalýk erken evrede taný alýr ve gerekli tedavi düzenlenirse yataða baðýmlý aþamaya geçiþ 10 yýla kadar geciktirilebiliyor.

•          Hasta yakýnlarýnýn %70-82’sinde depresyon, uyku bozukluðu, kaygý bozukluðu gibi ruhsal ve pek çok fiziksel rahatsýzlýk eþlik ediyor.

 kaynak: Hürriyet gazetesi