Ana Sayfa Görüşler Bitkisel Çaylarýn Kullaným Þekilleri

Bitkisel Çaylarýn Kullaným Þekilleri

Büyük ölçüde Prof. Dr. Ekrem Sezik’in göndermiþ olduðu makalelerden yararlanarak derlediðim, ufak tefek eklemeler ve deðiþiklikler yaptýðým bitkisel çaylarýn kullaným þekillerini aþaðýdaki baþlýklar altýnda inceleyebiliriz:

Alternatif içecek olarak kullanýlan bitki çaylarý

Keyif amaçlý kullaným olarak da adlandýrabileceðimiz bu tür kullanýmda klasik siyah çay ya da kahvenin yerine saðlýklý bir alternatif içecek olarak çeþitli bitkilerden hazýrlanan çaylar içilir. Kuþburnu, adaçayý, ýhlamur, elma çayý gibi çaylar, tedavi edici etkilerinden ötürü deðil keyif için ve saðlýklý bir içecek alternatifi olarak tercih edilir. Kullanýlan bitki, ilaç deðil gýda kalitesindedir. Yoðun meyve kokusunu elde etmek için aroma granülleri eklenir. Genellikle poþet çay olarak sunulan bu ürünler, sýcak suya daldýrýldýktan birkaç dakika sonra koku verici granüller suda çözünür ve yoðun hoþ meyve kokusu ortaya çýkar.

Hastalýklardan koruyucu ya da tedaviye yardýmcý amaçlý çaylar

– Antioksidan olarak: En yaygýný yeþil çay. Kafein miktarý siyah çay ile ayný ancak antioksidan madde miktarý siyah çaydan daha fazladýr. Ayrýca termojenik etkisi nedeniyle kullanýlabilecek en zararsýz zayýflama çayýdýr.

– Uykuya yardýmcý olarak: Melisa çayý tek baþýna ya da valerian kökü ve þerbetçi otu ile karýþým þeklinde kullanýlýr.

– Kabýzlýða yardýmcý olarak: Sinameki yapraðý laksatif (dýþkýlamayý kolaylaþtýrýcý) olarak kullanýlýr. Bazý ürünlerde spazm çözücü, idrar söktürücü, gaz giderici bitkilerle beraber karýþým halinde kullanýlýr. Güvenilir ürünlerde sinameki % 30’u geçmemelidir. Bu þekilde kýsa süreli kullanýmda olasý yan etkilerinden korunulmuþ olur. Bu karýþým bazen form çay olarak adlandýrýlýr ve zayýflamaya yardýmcý olacaðý sanýlýr. Diyet ve spor yapmaksýzýn bu tür ürünlerle zayýflamak mümkün deðil!

Tedavi amacýyla kullanýlan çaylar

Bu tip çaylar, nezle, grip, soðuk algýnlýðý yaný sýra, böbrek ve karaciðer hastalýklarý, yüksek tansiyon tedavisinde de kullanýlýrlar. Ciddi üreticilerin bu tip ürünlerinde hammadde olarak kullanýlan drog’lar, ilacýn anayasasý olarak kabul edilen farmakope kalitesindedir. Yani kalite, etkililik ve güvenlilik bakýmýndan ilaç kadar ayrýntýlý incelenmiþ ve onaylanmýþtýr.

Kullaným kurallarý

1- Bu çaylar, sýcak su ile demleme usulüyle hazýrlanmalý.

2- Genellikle sabah ve akþam aç karnýna 1’er bardak olarak kullanýlmalý, 3’üncü doz gerekli ise ikindi vakti yine aç karnýna kullanýlmalý.

3- Kullanýlan baþka ilaçlarla etkileþim gösterebileceði akýlda tutulmalý. (Örneðin alýç çayý kalp ilacý digoksin ile etkileþir ve digoksin zehirlenmesine yol açabilir.)

4- Tedavi amaçlý kullanýlan çay kürü, tedavi süresi bitiminde kesilmeli, kullanýma devam etmemeli.

5- Koruyucu amaçlý kullanýlan çaylara da 2 ayda bir 15 gün süreyle ara vermekte fayda var.

Bitkisel tedavi üzerinde hekimlik eðitimi esnasýnda yeterince durulmamasý, bu konuda bir boþluk yaratýyor. Oysa, örneðin uykusuzluk, depresyon, stres gibi sorunlarda ilaca göre düþük yan etki nedeniyle tercih edilebilir seçenekler mevcut. Bu konuda farmakope esaslarýna göre üretim yapan firmalara da ürünlerini hekimlere tanýtma, þarlatan ürünleri ile aralarýndaki farký anlatma görevi düþüyor. Saðlýkla kalýn…

Kaynak:Vatan gazetesi-Dr.Seyfullah Daðýstanlý