Ana Sayfa Ekonomi 3.9’luk Rekor Enflasyonun Sýrrý

3.9’luk Rekor Enflasyonun Sýrrý

Türkiye’de enflasyon yüzde 3,99 ile 41 yýlýn en düþük seviyesinde. Üç aydýr enflasyonda tarihi rekorlar kýrýlýyor. Ancak bu düþüþler kamuoyunda þüpheyle de karþýlanmýyor deðil. Sýk sýk enflasyon hesabýnda hile yapýldýðý veya madde sepetiyle oynandýðý iddiasý ortaya atýlýyor. Oysa ortada ne hile var ne de sepetle oynama. Tarihi rakamlarýn altýnda, 2005’te hesap tüketim dikkate alýnarak deðiþtirilince Ýstanbul’un aðýrlýðýnýn daha da artmasý yatýyor.

Enflasyon oraný iller bazýnda incelendiðinde dikkat çekici bir fark ortaya çýkýyor. Martta sadece 9 ildeki fiyat artýþý, Türkiye geneli olan yüzde 3,99’un altýnda gerçekleþti. Kalan 72 il, bu rakamýn üzerinde. Doðu ve Güneydoðu’daki yükseliþ ise neredeyse iki katýna ulaþýyor.

Tüketenin söz hakký var
Dolayýsýyla fiyatlardaki artýþ Anadolu’da Marmara’ya göre daha yüksek. Ama bu yükseklik ayný oranda enflasyona yansýmýyor. Nitekim, martta enflasyonu düþüren gýda Türkiye genelinde yüzde 3,47 artarken Erzurum, Erzincan, Kastamonu, Çankýrý, Aðrý, Kars gibi illerde yüzde 6’nýn üzerinde arttý. Ýstanbul’da ise yüzde 2,35 oldu.

TÜÝK Fiyat Ýstatistikleri Grup Baþkaný Cengiz Erdoðan hem bu farkýn nereden geldiðini hem de son aylarda iyice yoðunlaþan “Anadolu’da fiyatlar çok yüksek artarken enflasyonda nasýl rekor düþüþ olur” diyenlere yanýt verdi. 2005’te deðiþen hesaplama yöntemini Radikal’e anlattý: “Türkiye’yi 26 istatistiki bölgeye ayýrýyoruz. Her bölgeye tüketimden aldýðý paya göre aðýrlýk verdik. Örneðin; 100 birimlik harcamanýn kaç birimi hangi ilde yapýlmýþ ona bakýyoruz ve katsayýsý belirliyoruz. Yani ne kadar tüketiyorsan enflasyonda da o kadar söz hakkýn var.” TÜÝK’in bu yönteminin doðru olduðunu söyleyen Radikal yazarý Fatih Özatay, “Tüketimi baz almak çok normal. Bu nedenle Ýstanbul’daki fiyat hareketi genel enflasyonu tayin ediyor” dedi.

Bu açýklamalar tarihi düþüþlerin nedenini de açýklýyor. Yani Diyarbakýrlý’nýn ekmeði artýk Ýstanbullu’nunki kadar etkili deðil.

BÖLGELERE GÖRE ENFLASYON (%)
TÜRKÝYE GENELÝ 3,99
Erzurum, Erzincan, Bayburt 6,28
Kastamonu, Çankýrý, Sinop 5,71
Aðrý, Kars, Iðdýr, Ardahan 5,70
Van, Muþ, Bitlis, Hakkâri 5,41
Konya, Karaman 5,13
Malatya, Elazýð, Bingöl, Tunceli 5,11
Manisa, Afyon, Kütahya, Uþak 5,09
Aydýn, Denizli, Muðla 5,09
Tekirdað, Edirne, Kýrklareli 4,99
Hatay, K.Maraþ, Osmaniye 4,90
Ýzmir 4,76
Antalya, Isparta, Burdur 4,49
Gaziantep, Adýyaman, Kilis 4,48
Kýrýkkale, Aksaray, Niðde,
Nevþehir, Kýrþehir 4,46
Trabzon, Ordu, Giresun,
Rize, Artvin, Gümüþhane 4,45
Þanlýurfa, Diyarbakýr 4,43
Ankara 4,42
Bursa, Eskiþehir, Bilecik 4,37
Adana, Mersin 4,25
Zonguldak, Karabük, Bartýn 4,20
Balýkesir, Çanakkale 4,15
Mardin, Batman, Þýrnak, Siirt 4,06
Samsun, Tokat, Çorum, Amasya 4,03
Kayseri, Sivas, Yozgat 3,75
Ýstanbul 3,29
Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu 2,71

kaynak: Radikal gazetesi