Ana Sayfa Ekonomi 2010’da Rekor Büyüme

2010’da Rekor Büyüme

Merakla beklenen son çeyrek milli gelir verileri açýklandý. Böylece 2010 yýlý verileri tamamlandý. Yýl sonunda TÜÝK bir önceki yýl verilerinde de revizyon yapýyor. Yani 2010 verileri ancak gelecek martta kesinleþecek. Ancak oynamalar çok küçük olur.

Pazar günü 2010’da büyümenin yüzde 9’u bulacaðýný yazmýþtým. Yüzde 8.945 çýktý. Fark on binde bir bile etmiyor. Olaðan ölçme hatalarý sýnýrý içinde kalýyor. Tam tutturmuþ sayýlýrým.

Lafý aðzýmýzda dolaþtýrmayalým. Türkiye ekonomisi için 2010 olaðanüstü parlak bir yýl olmuþtur. Diðer göstergelerden bunu zaten biliyorduk. Milli gelirde rekor büyüme son noktayý koydu.

Elbette, “ama” diye baþlayan çok sayýda cümle kurabiliriz. Hemen akla büyümenin iç talep kökenli olmasý ve dýþ açýðýn da tarihi rekorlar kýrmasý geliyor. Gene de hýzlý büyüme kendi baþýna büyük bir baþarýdýr. Bu gerçeði kabullenmek gerekir.

Verilere ilk bakýþ

Son çeyrekle baþlayalým. Piyasa yüzde 7-8 aralýðýnda büyüme bekliyordu. Gerçekleþme tahminlerin çok üzerinde, yüzde 9,2 oldu. 2003 sonrasýnýn ikinci en yüksek son çeyrek büyümesidir. Rekor yüzde 9,8’le 2005’te kýrýlmýþtý.

Kökeninde özel tüketim ve özel yatýrým harcamalarýndaki hýzlý artýþ yatýyor. Özel tüketimde yüzde 9, özel yatýrýmlarda ise (sýký durun) yüzde 49,5 büyüme var. Böylece iç talep yüzde 14,8 artýþla 2003 sonrasý için son çeyrek rekorunu kýrdý.

Ancak talep büyük ölçüde ithalata yöneldi. Mal-hizmet ihracatý yüzde 4,3 , mal-hizmet ithalatý ise yüzde 25,4 arttý. Aradaki büyük fark yüzünden dýþ ticaret açýðý büyümeyi yüzde 5,6 aþaðý çekti. Bu da bir son çeyrek rekorudur.

Kýsaca yýllýk verileri de özetleyelim. Nominal milli gelir 2010’da 1.1 trilyon TL’ye yükseldi. Kiþi baþýna takriben 15 bin TL yada 10 bin dolar ediyor. Biraz küsuratý da var. Dolar bazýnda kriz öncesi düzeye yaklaþýldý.

1998 sabit fiyatlarý ile yýllýk milli gelir 2008 yazýnda 103.7 milyar TL ile zirveyi görmüþtü. Sonra düþtü. Ancak bu yýlýn üçüncü çeyreðinde geçebildi. Yýl sonunda ise 105.7 milyar TL ile rekor kýrdý. Kriz öncesine kýyasla büyüme yüzde 2 çýkýyor.

Konjonktür gözlemleri

2010 baþýnda büyüme tahminleri yüzde 4 civarýnda idi. Ben yüzde 5.2 ile aþýrý iyimserler arasýnda yer almýþtým. Ýlk yarýda baz etkisi ile büyüme yüksek çýksa bile, ikinci yarýda ekonomik faaliyetlerde nispi yavaþlama bekleniyordu.

Ama öyle olmadý. Kýþ ve ilkbahar beklentilerle nisbeten uyumlu geçti. Yaz aylarýnda talepten küçük kýpýrdanma iþaretleri geldi. Derken sonbaharla birlikte talepte aniden patlama boyutunda bir canlanma belirdi.

Konjonktür analizinde takvim ve mevsim etkisi temizlenmiþ serileri kullanýyoruz. TÜÝK yayýnlýyor. Bir önceki çeyreðe kýyasla hýzlanma ya da yavaþlamayý saptýyoruz. Ýkinci çeyrekten üçüncüye ekonomi yüzde 1,2 büyümüþtü. Üçten dörde yüzde 3,6 büyüdü. Son çeyrek için rekordur.

Son çeyrekte özel tüketim ve yatýrým harcamalarý neden hýzlandý? Ýþte size ilginç bir soru. Ýpucu vereyim: Referandum tarihi 12 Eylül’dür. Referandum sonucu ile hýzlanan büyüme arasýnda güçlü bir nedensellik iliþkisi olduðunu düþünüyorum.

Milli gelirin ayrýntýlarýna bakmaya devam edeceðim.

kaynak: Vatan gazetesi-A.S.Akat