Ana Sayfa Güncel Blog 2011 Aile Hekimliği Yılı

2011 Aile Hekimliği Yılı

Aile Hekimliği, diğer tıp disiplinleri gibi Dahili Tıp Bilimleri içinde yer alan bir Ana Bilim Dalı olarak ülkemizde tüm tıp fakültelerinde eğitim verilmektedir. Bu uzmanlık ile ülkemiz 1985 li yıllarda tanıştı ve ilk uzmanlarını TUS sınavında sadece yabancı dil puanına göre alarak seçti. Aile Hekimleri 3 yıllık bir uzmanlık eğitimi sonucunda görev yapmaya başladılar. Fakat bu uzmanlığın hem kamuda hem özelde bir karşılığı olmadı.

Aile Hekimliği kavramı ilk kez 1923 yılında Amerikalı bilim insanı Prof. Dr. Francis Weld Peabody tarafından dile getirilmiş, 1969 yılında Amerikan Aile Hekimliği Kurulu kurulmuştur. Günümüzde 192 ülkenin 41’inde adı aynı olmak kaydıyla finansmanı ve hizmet sunum biçimi farklı olan çeşitli uygulamalar mevcuttur. 

Ülkemizde birinci basamak sağlık hizmetlerinin modernleştirilmesi “Sosyalizasyon” uygulamaları olarak bilinen, Prof.Dr. Nusret Fişek öncülüğünde Sağlık Ocakları’nın yaygınlaştırılması ve işlevli bir hale sokulmasını hedefleyen bir programa dayandırılmıştı. Geçen sürede bu programdan sapmalar oldu ve sistem sağlıklı olarak çalışıyordu denemez.

Ülkemizde yeterli Uzman Aile Hekimi yok iken sayı nasıl tamamlandı: mevcut sağlık ocağı hekimleri olan Pratisyen Hekimler 10 günlük adaptasyon programı sonucunda aldıkları sertifika ile sisteme dahil oldular. Burada sadece Pratisyen değil diğer uzmanlık branşlarından da hekimler bu kurs ile sisteme katıldı.

*Aile Hekimi: Ülkemizde de 24.11.2004 tarih ve 5258 sayılı Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun uyarınca Aile Hekimi tanımı şöyle yapılmıştır; “Aile Hekimi; kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri ile birinci basamak, teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini yaş, cinsiyet ve hastalık ayrımı yapmaksızın her kişiye kapsamlı ve devamlı olarak belli bir mekanda vermekle yükümlü, gerektiği ölçüde gezici sağlık hizmeti veren ve tam gün esasına göre çalışan aile hekimliği uzmanı veya Sağlık Bakanlığı’nın öngördüğü eğitimleri alan uzman tabip veya tabiptir.

*Aile Hekimliği uygulamasının amacı nedir ?

Aile hekimliğinin amaçları şu alt başlıklarda özetlenebilir:
Erken tanı ve tedaviyi sağlamak,
Sağlık ile ilgili tüm konularda ilk değerlendirmeyi yapmak,
Sorumluluğu altındaki kişilerle sürekli ilişki halinde olarak onları izlemek,

*Aile hekimliği uygulamasında hasta – hekim ilişkisi nasıldır?

Aile hekimi, kişiyi ailesi ve içinde yaşadığı toplum ile birlikte bir bütün olarak ele alarak koruyucu sağlık hizmetleri ile tedavi hizmetlerini bir arada sunan ve kendi sorumluluğu altındaki kişilerin hem biyolojik, hem ruhsal, hem de sosyal yönleriyle ilgili olan, kişilerin kendi seçtikleri hekimidir.

Aile hekimi başına düşen kişi sayısı 3.500  ve en fazla 4.000 kişiye ulaşabilecek. Uygulamanın yapıldığı gelişmiş ülkelerde bu rakam 1.000 e kadar iniyor. Bu durum hizmeti aksatır mı?  I. Basamakta ki bu yeni uygulama ,öncesinden daha iyi olduğuna göre ve şapkadan hekim çıkamayacağına göre gelişmiş ülke ile kıyas etmek bence mantıklı değil.

Türkiye de 1 ocak 2011 sonrası 23.000 Aile Hekimi olacak ve  en büyük hekim disiplin grubu  olacakları anlamına geliyor.

Örneğin 13 milyona nüfusa dayanan metropolümüz İstanbul’da tablo nasıl değişti ?

586 tane sağlık ocağı var iken uygulamadaki hedef 940 ASM-Aile Sağlığı Merkezi   (*sanal merkez dahil) oldu.

 2 bin 50  hekim  var iken hedeflene hekim sayısı 3 bin 645’e  oldu.

*Sanal Merkez  : sağlık merkezinin tabela adı  ve bölgesi var  fakat fiili olarak kendisi yok.

Bu rakamlar a ulaşıldığında hasta hekime daha kolay ulaşacak,  daha kaliteli hizmet alacak ve II.&III. basamak sağlık hizmetleri de rahatlayacak gibi gözükmektedir.

Bu sistemde hiçbir sosyal güvencesi olmayan herkesin ilaç hariç yararlanması amaçlanmış gözükmektedir.

Aile Hekimliğinde uygulanan negatif performanslar gibi pozitif performans uygulamaları da mevcut: gezici sağlık hizmetleri, kronik hastalar, yatalak hastalar, özürlüler, 65 yaş üstü hastalar, bebekler, gebeler gibi riskli grupların ücretlendirmesindeki özendirici farklılıklar uygulamanın daha etkin yürütülmesine katkı sağlayacağı gözükmekte.

Her ilçe Sağlık Grup başkanlığında yine görev yapan hekimler var fakat bunlar Toplum Sağlığı olarak hem idari hem de okullarda aşılma vb işleri yapmaktalar.

Sağlıkta Dönüşüm Projesi içerisinde Aile Hekimliği pilot uygulamasına 15.09.2005 yılında başlattı. İlk büyük sınavını metropol olan İzmir de 31.03.2007 verdi. İzmir’de uygulama başarılı olmasa idi sanırım bu günlere gelinmeyecekti.

Aile hekimliği uygulamasına geçişte en büyük sıkıntı İstanbul’da yaşanacağı için sona bırakılmıştı ve 30 ekim  2010 tarihinde geçiş oldu.

1 ocak 2011 itibarı ile tüm Türkiye’de uygulama başlamış oldu.

Aile hekimliği geçişte ve mevcutta yaşanan sıkıntıları neler ?

Aile Hekimliği kimleri-nasıl etkiledi ?

Sorularının yanıtlarını sonraki yazımda bulmaya çalışalım,

Saygılarımla

Bir Dost