W - Ecz Burhanettin Bey merhaba , öncelikle söyleşi talebimizi kabul ettiğimiz için teşekkür ederiz . Bize kısaca kendinizi ve Adana eczacılar odasını tanıtır mısınız ?

BB-Adana Eczacı Odası (ADEO) 1956 yılında Türk Eczacıları Birliği ile birlikte kurulan odalardan birisidir. Dinamik, üretken bir eczacı odası olarak görevimizi sürdürmekteyiz. Başkan olmadan önce 4 yıl eczacı odası komisyonlarında 2 yıl saymanlık, 2yıl genel sekreterlik görevi sonrasında da 7 yıldır ADEO Başkanlığını yapmaktayım.

W - Bilindiği gibi 2005 yılında sahte ilaç olayının önüne geçmek için kare barkod - data matrix geliştirlmesine karar  verildi süreçte konunun muhatapları ile birlikte Sağlık Bakanlığı  ve SGK işbirliği sistem geliştirildi ve haziran 2010 da hayata geçildi değil mi? Durum nedir ?

BB-Karekod sistemi sadece sahte ilaç olayını engellemek ile kalmıyor, bir ilacın üretiminden tüketimine kadar tüm evreleri izlenmiş oluyor. Ciddi bir kontrol mekanizması. Teorik olarak çok önemli faydaları olmasına rağmen, pratik uygulamalar çeşitli sıkıntılar içermektedir. G2D-karekodlu ilaçlarda şu anda bir belirsizlik durumu oluştu. Medulla sağlıklı çalışmıyor. Karekod bildiriminde ecza depolarının nasıl bir yol izleyeceğine dair hala bir bilgi yok.

W-Daha önce İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğünün onayı ile karekodsuz ilaçlara firmalar tarafından eklenen G2D barkodlu ilaçları SGK 1 ocak 2011 itibarı ile "Geri Ödeme Sistemi" de onaylamayacağını bildirdi sizce bu karar nasıl yorumlanmalı ve eczacıları nasıl etkileyecek?

BB-Danıştay G2D barkodlu ilaçların ödenmesi için kararı açıkladı. SGK’nın duyurusunu bekliyoruz.

W- İTS nin tam amacı nedir ? şu an hangi aşamadasınız ve sıkıntılar nedir ? Eczacılara gelen maddi manevi yük nedir ?

BB- ITS eczacılara mali yükten ziyade bir iş yükü eklemiştir. Sistemin sağlıklı çalışmaması en büyük sıkıntımız.

W -Üretici ve ithalatçıların geçici barkod uygulaması çözüm oldu mu ? hala stoklarda kare barkodsuz ilaç ve stok bildirimi olmayanlar var mı?

BB-Artık karekodsuz ilaç üretimi ve depodan satışı durdurulmuş durumda. Ancak eczanelerimizin stoklarında hala G2D’li ürünler var.

W- İTS uygulamasında sıkıntılar oldu değil mi ? hastaya nasıl yansıdı ?

BB-G2D’li ürünler ve karekoddan dolayı üretimden etkilenen ilaçlar eczanelerde bulunmuyor. Hasta açısından medullanın ve İTS bildirim sisteminin çalışmaması reçetesini daha geç almasına neden oluyor.

W- Bölgenizde sahte ilaç bildirimi oldu mu ?

BB-Sahte ilaç bildirimi olmadı. Ülkemiz sahte ilaç konusunda diğer ülkelere göre zaten daha iyi durumda idi.

W- İTS nin bildiğim kadarı ile dünya da örneği yok ? Yanlış mıyım bu durumda biz mi model oluyoruz ?

BB-ITS’nin benzer uygulamaları Dünya örneklerinde mevcut. Karekod da ilaç dışında da uygulanmakta. Ancak her ikisinin aynı anda uygulaması ve tüm ilaçları kapsaması bakımından örnek bir ülkeyiz. Yetkililer zaman zaman bu sistemin Türkiye’de yerleştirip, başka ülkelere bu programı satabileceklerini ifade ediyorlar. Açıkçası böyle bir durum bizi de mutlu eder.

W- İTS ye "evet" ile "hayır" diyenlerin gerekçeleri nelerdir ? İTS de Faz II nedir ? Süreç ne zaman başlayacak ? Eczacılara  yükümlülük var mı?

BB-ITS’ye hayır deme gerekçesi sistemin hazır olmadan hasta ve eczacı mağduriyetiyle başlamış olmasıdır. Eczane stoklarının sağlıksız yapısı göz önüne alınmamıştır. İTS çok abartılı bir anlatımla süslenerek gösterilmektedir. Karekodsuz ilaç olmamasına rağmen şu anda tam anlamıyla kontrol söz konusu değildir. Ecza depolarının bu sistemde almaması bir zafiyet halindedir.

W- Avrupada eczanelerde "robot" uygulaması var ? Bu konudaki düşüncelerinizi alabilir miyim ?

BB-Eczanelerimizde robot uygulaması mekansal açıdan sıkıntılar nedeniyle pek uygulanır değildir. Tabi ki bizim isteğimiz eczacının hastaya daha çok vakit ayırabilmesidir.

W- 11 aralık 2010 cumartesi günü resmi gazetede SGK’ nın alacağı yeni iskonto oranları açıklandı. jenerik ve jeneriği olan orjinal ilaçda +%9,5 , orjinal ilaçda +%22 vd ek iskontoları getirmiştir? Bu konuyu kısaca değerlendirir misiniz . Gelişmeler o kadar üst üste geldi ki birde referans ülke Yunanistan daki düşüşlerde aralık ayında fiyatlara yansımıştı değil mi?

BB-Sağlık harcamaları içerisindeki ilaç kaleminin disipline için sadece ilaç fiyatlarında indirim ve geri ödemede iskonto artırımı metodu kullanılmaktadır.  Hükümetin bu uygulamadan daha çok memnun kaldığı anlaşılıyor. 2010 yılında çeşitli defalar ilaç fiyat indirimleri yaşandı. 2011 yılında da aynı anlayış devam edecek gibi. Tabii burada sağlıkta dönüşümün devamı niteliğinde yeni gelişmelerle karşı karşıya kalmaya devam edeceğiz. İlaçta reklam, OTC, ilça fiyat indirimleri..vb, gibi konular 2011’in üst başlıkları.

W-SGK başkanı Sn.Emin Zararsız'ın geçici barkodlu ilaçlara ait açıklamalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?

BB-SGK’nın karekodlu ilaç uygulamasında bildiğim bildik dediğim dedik anlayışını bir türlü yıkamadık. Kaldı ki Türk Eczacıları Birliği karekod sistemine karşı değildi. İtirazımız, düzenlemelerin daha sağlıklı hale getirilmeden uygulanmasıydı. Stokta bulunan ürünlerin G2D ile etiketlenip uygulanmasına başında karşı çıktık. Çünkü hem çok anlamsız hem de suiistimale açık bir konuydu. Bu ürünler, kupürleri kesilerek, daha önceki yıllarda olduğu gibi nasıl verildiyse, stoklar tüketilene kadar verilebilirdi. G2D uygulaması başladığında, firma elemanları ellerindeki geçici karekodlarla eczane eczane dolaştılar. Düşünün 24.000 eczane, onlarca firma Sosyal Güvenlik Kurumu böyle buyur ettiği için anlamsız bir işe giriştiler. Yanlış üstüne yanlış birbirini takip etti. Şimdi de Sağlık Bakanlığı G2D’li ilaçların satılmasında herhangi bir mahsur yok derken ve Yeşil Kartlı hastalara bu ilaçlar verilebilirken Sosyal Güvenlik Kurumu ‘ben almıyorum’ diyor. Danıştay’ın bunu durdurması kadar doğal ne olabilir. Sayın Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı basına verdiği demeçlerinde adeta suçluluk psikolojisiyle tüm eczacıları zan altında bırakan açıklamalar yapıyor.

W-İthal ilaçların payı son yıllarda tutar bazında %50 yi geçmesi eczaneleri nasıl etkiledi?

BB-İthal ilaç pazarının %50’yi geçmesi eczacılar açısından daha çok ülke ilaç sanayisi ve ülke kaynaklarını doğru kullanılmamasıyla daha ilgilidir. Yıllarca adeta ithal ilaç özendirildi, desteklendi bu nedenle bugün ki orana ulaşmış olduk.

W-OTC ve reçetesiz ilaçlara yaklaşımınız nasıl? Kamuya reklama sıcak mısınız bu durumda ürünlerin hekim reçetesi ve eczacı danışmanlığı olmadan kullanımını Türkiye için uygun buluyor musunuz?

BB-OTC ve reçetesiz ilaca er geç bir düzenlemenin yapılacağı açık ancak, halk sağlığı açısından nasıl sonuçlanacağı açığa kavuşturulmuş bir durum değil. Ticari alışveriş mantığına uygun, bu durumu ülkemize uygun değildir diyerek, ülkemizi ‘gelişmemiş’ olarak itham ettiğimizi ve gelişmiş ülkelerdeki benzer uygulamaların faydadan ziyade, yeni sıkıntılar yarattığını iyi görmek lazım.

W-Dermokozmetik eczane sayısında bölgenizde artış var mı? Bu konuya eğilim nasıldır?

BB-Dermokozmetik  eczane sayısında bir artış olduğu açık, ancak beklenen seviyede değildir. İlgi ve alaka olmasına rağmen, bu alanda memnuniyetsizlik de söz konusudur. Çünkü dermokozmetik için sağlıksız yapıların, eczanelerin mekan problemi ve bu ürünlere gereken önemin gösterilmemesi en büyük handikabımızdır. Bu konuda çok yönlü bir çaba gerekiyor.

W-Eczacılar son yıllarda yaşanan düzenlemeler sonucunda sizce gelecek kaygısı taşıyor mu?

BB-Yapılan düzenlemelerden, sık değişen kurallardan, eczacı şu anda neyi, niçin, neden yapması veya yapmaması gerektiğini bilemez durumdadır. Tabii en önemlisi de yaratılan kaos, karmaşa ve müdahalelerin bir güven sorununu ortaya çıkartmış olması.

W-OTC ve reçetesiz ürünler pazarı tahminizce henüz % 10 seviyesine ulaşmamış durumda ve bu pazarda  gelişme yaşanırsa bu eczacılar için bir ek kaynak olabilir mi?

BB-OTC ve reçetesiz ürünler, eczacılar açısından yeni bir fırsat olabileceği gibi bir yıkım sebebi de olabilir. Eğer bu ürünler de eczacının vazgeçilmezliği tartışılır hale gelirse, ülke ekonomisine ciddi bir ek yük getirmesi ve eczacılık mesleğini yok etme sürecine sevk etmesi gibi tehlikeler taşır.

W-Eczane açılması konusunda  düzenlemeler var fakat nerede ne kadar açılabilir düzenlemesi bildiğim kadarı ile yok, bu konuda düşüncelerinizi alabilir miyim?

BB-Eczacılık yasası 50 yılını geçmiş durumdadır. Eczacılık sadece serbest eczanelerden kurulu bir durum değildir. Hastane eczacılığı, sanayi eczacılığı, klinik eczacılık ve farmakovijilans gibi birçok alanı var. Ancak yeni mezun eczacıların %99’u serbest eczacılığa yöneliyor. Böyle bir yapıda eczane sıralaması önemli, ama bu sadece şekilci bir çözüm olarak görülüyor. Yılda 1000’in üzerinde mezun veren bir meslek grubunda sorunu sadece ‘sınırlandırmayla’ çözmek çok akılsızca bir davranış olur. Eczacılığın eğitimden sunumuna kadar her alanında yeniden yapılandırılmaya ihtiyacı var.

W-Son olarak Adana'da gerçekleşen "Eczacılık Buluşmasından " bahseder misiniz?

BB-“Güneyde Eczacılık Buluşması” sekiz eczacı odası ve Türkiye’nin dört bir yanından yaklaşık 1500 eczacı ve sektör temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirildi. Bölgemizde bir ilk olarak gerçekleştirdiğimiz etkinliğimiz iki gün sürdü. Eğitimler, ünlü konuşmacılarımız ve panelimizin yanı sıra 54 firmanın stand açması etkinliğimizin fuar havasında geçmesini sağladı.

W- Paylaşımlarınız için çok teşekkür ederiz.