Lazer ışık tedavisi modern minimal invazif tıpta gün geçtikçe daha önemli bir konuma gelmektedir. Örneğin, oftalmoloji alanında tıbbi lazerler kendilerini kanıtlamıştır. Fakat kullanım alanları daha da geniş kapsamlıdır: dövmelerin silinmesinden tümörlerin sistematik tedavisine kadar uzanmaktadır. Günümüzde lazer uygulamalarına hemen hemen bütün tıp dallarında rastlanmaktadır.

Disiplinler arası uygulamalar hem hekimlere hem de hastalara yarar sağlamaktadır

Geleneksel cerrahi prosedürlerle kıyaslandığında, lazer cerrahisi birçok avantaj sağlamaktadır. Bu avantajlar sayesinde minimal derecede invazif cerrahinin kullanıldığı birçok işlem artık karmaşık anestezi gerektirmemektedir. Cerrah mikro-ponksiyon yoluyla lazeri içeri sokmak ve vücudun içinde tedavinin yapılacağı yere yerleştirmek için minimal bir açıklıktan yararlanır. Bu şekilde geniş kesilerden kaçınılmış olur ve işlemin süresi kısalır. Ayrıca, modern diod lazerlerin spesifik dalga boylarının absorpsiyon özellikleri bu lazerleri insan dokusu için özellikle uygun kılmaktadır. Bu durum potansiyel yan etki sayısını azaltır. Fakat bu nispeten daha nazik ve hassas cerrahi lazer teknolojisinin günlük cerrahi uygulamalarda önemli bir rol oynar hale gelmesinin başka nedenleri de vardır.

Modern lazer ekipmanı doktorların işini kolaylaştırmak ve hastaların güvenliğini artırmak için daha da geliştirilmektedir. Örneğin, bugünün cihazları eskilerine göre çok daha sessiz çalışmaktadır. Böylece ameliyat sırasında rahatsız edici gürültüler artık cerrahın dikkatini dağıtmamaktadır. Diod lazerlerin başka bir avantajı daha vardır: burada kullanılan spesifik dalga boyu insan gözü ile görülebilir olmadığından- tıbbi teknoloji alanındakiler çoğunlukla yeşil ve kırmızı lazer ışığını tanır- ameliyat sırasında cerrahın görüş yeteneğini etkilemezler.

Çoğu spesifik bir tıbbi alanla sınırlı olan geleneksel tıbbi lazerler dışında, diod lazerlerin yeni bir kuşağı çeşitli alanlarda disiplinler arası kullanım olanağı sunmaktadır. Buna bağlı olarak ekipman sayısı azalmakta ve maliyete olumlu etki etmektedir.

Bu şekilde uygun lazer sistemleri KBB, jinekoloji, gastroenteroloji, pnömoloji, intervertebral disk tedavisi, estetik ve proktoloji gibi alanlarda da uygulanabilmektedir. Modern lazer cihazları aynı zamanda kompakttır, kullanımı kolaydır ve kolay nakledilebilmeleri çeşitli ameliyathanelerde kullanılmaları açısından esneklik sağlar. Bu durum hastanede yerleştirme planlamasına da daha fazla esneklik sağlar ve günlük işlerde verimliliği artırır. Hem zamandan tasarruf hem de daha yüksek verimlilik hekimlere ve hastalara aynı derecede yarar sağlar.

Selim prostat büyümesinin ve variköz venlerin güvenli bir şekilde tedavisi

Bazı örnekler lazerlerin tıbbi tedavide kullanılmalarının avantajlarını gözümüzde daha iyi canlandırmamızı sağlayacaktır: selim prostat büyümesinin cerrahi lazer ile tedavisini gerçekleştirirken yumuşak dokuyu optimal derecede ortadan kaldırmak için öncelikle lazer yüksek su absorpsiyon oranı sergilemelidir. İkinci olarak, hemoglobin absorpsiyon oranı da eşit derecede önemlidir. Karbonizasyonsuz koagülasyon ve başarılı bir hemostaz sağlar. Koagülasyon sayesinde doku doğrudan tekrar yapışır ve hemen hemen hiç kanama olmaz. Yaralar daha hızlı iyileşir ve nekahet dönemi kısalır.

180-Watt Evolve diod lazer sistemi selektif ışık vaporizasyonu prensibine göre çalışır. Bu nedenle en yüksek eş zamanlı su ve hemoglobin absorpsiyonu oranına 980 nm lik tutarlı bir dalga boyunda ulaşır . Bu durum dokunun aynı zamanda etkili bir biçimde çıkartılmasına ve koagülasyonuna olanak tanır. Dalga boyu, atım süresi ve radyasyon özellikleri de tam olarak koordine edilir. Bu da enerjinin büyük bir bölümünün yüzeysel doku katmanları tarafından absorbe edilmesini engelleyerek lazerin optik penetrasyon derinliğini artırır. Bu durum ek doku hasarını ve skar oluşumunu engellemeye büyük oranda yardımcı olur.  

Modern diod lazerlerle variköz venlerde nazikçe ve nedbeleşmeye yol açmadan çıkartılabilir. Bu tutarlı lazer emisyonu yalnızca ven perforasyonu riskini azaltmakla kalmaz- çoğu vakada tedavinin poliklinik ortamında yapılmasını da mümkün kılar. Örneğin, 1470 nm lik özel bir diod lazerin lazer enerjisi en iyi intraselüler ven duvarı sıvısında ve kanın su içeriğinde absorbe olur . Lazer enerjisinin yarattığı geri dönüşümsüz termal hasar tedavi edilen venin tamamen kapanmasına neden olur. Sonra vücut bu enerjiyi azar azar absorbe eder. Ven vücudun içinde kaldığından bütün venin çekilip çıkartıldığı geleneksel ven soyma işleminde olduğu gibi ek bir fiziksel etki söz konusu değildir.

Her şey lazer fiberine bağlıdır

Son dönemlerde belirli tıp alanlarına özgü özelliklere sahip yeni ve çok güçlü fiberler geliştirilmiştir. Bir lazer tedavisinin başarısı büyük ölçüde bu fiberlere bağlıdır. İster radyasyon özelliği olsun, ister işleme ve enerji iletimi veya temaslı veya temassız modda çalışma özelliği olsun tüm bunlar bir ameliyatın başarısını belirler ve birbirleri ile mümkün olduğunca uyumlu olmalıdırlar.

Örneğin, Twister adında yeni tip bir fiber en çok prostat tedavisi için uygundur . Çok yüksek ablasyon oranlarına sahiptir, eşit derecede güvenilirdir ve kullanıcının çıkartılacak veya buharlaştırılacak doku ile doğrudan dokunsal temasına olanak tanır. Fibere uygun lazer sistemleri ile kombine olarak dakikada iki ila üç gramlık ablasyon oranlarına ulaşılabilir. Ayrıca, diğer prostat lazer tedavilerine kıyasla işlemin süresi en az %50 kısaltılabilir.

Öte yandan, variköz venlerin tedavisinde homojen ışın yayan (360°) tamamen yeni tipte bir fiber kendini kanıtlamıştır. ELVeS Radyal adıyla anılan bu fiber unilateral radyasyondan farklı olarak 360°lik radyasyonla uygulanan enerjiden optimal düzeyde yararlanır.

Enerji iletimi hızlanmıştır ve daha hassastır, fakat uni-lateral “nokta radyasyonu”ndan farklı olarak ven duvarı perforasyonu ve çevre dokunun termal iritasyonu riski bulunmamaktadır

Endovenöz lazer sistemleri için yeni fiberler geliştirirken ultrason görünürlüğünü artırmaya da daha fazla önem verilmektedir. Bu hekimin işini kolaylaştırır ve hastanın güvenliğini artırır. Ayrıca başka özellikleri de mevcuttur: fiberin ucundaki santimetre işaretleri ile monitorizasyon daha kolaylaştırılmıştır. Atravmatik bir fiber ucu küçük doku alanlarındaki işlemler için özellikle uygundur ve artmış iletkenliği ven içerisinde güvenli yerleştirmeyi sağlar.

Fotodinamik tedavi için lazer

Onkolojide lazerler farklı tipte tümörleri, özellikle de cerrahi olarak çıkartılmaları zor olduğunda, tedavi etmek için kullanılır. Örneğin, karaciğer tümörleri lazer ile termal olarak tahrip edilir. Fakat daha sıklıkla lazerler bir fotodinamik ajan, foto duyarlılaştırıcı ile birlikte kombine uygulanır. Önce, bu fotoduyarlılaştırıcı ilaç tümörün yerleşimine bağlı olarak intravenöz veya lokal olarak uygulanır. İlaç tümör dokusunda biriktikten sonra lazer ışını ile kontrollü radyasyon verilir. Bu fototoksik bir reaksiyonu başlatır. Lazer seçiciliği ilacı aktive eder ve ilaç malign dokuyu tahrip etmek üzere tümörün içindeki radikalleri salar. Tümör hücreleri ölür. Kemoterapi veya cerrahi işlemlere kıyasla fotodinamik tedavinin spesifik avantajları vardır: kemoterapi ile ilişkili bulantı gelişmez ve kozmetik sonuçlar cerrahi işlemlerinkinden üstündür. Fakat her şeyden önemlisi çevre dokunun bütünlüğü bozulmaz.

Farklı fotodinamik ajanları aktive edebilmek için çeşitli dalga boylarına sahip lazerler gereklidir. Bu amaçla modern diod teknolojisine sahip ve sık kullanılan foto duyarlılaştırıcılarla uyumlu farklı lazer sistemleri mevcuttur. Özel tasarlanmış yazılım uygulaması tedaviyi basitleştirmektedir. Entegre bir kalibrasyon girişi farklı aplikatörler yani özel olarak uyarlanmış optik fiberler için ışığa maruz kalma derecesini hassas bir biçimde ölçmeyi kolaylaştırır. Bunlar hem yüzey radyasyonu hem de interkostal doku veya kavite radyasyonu için kullanılır. Kavite radyasyonu için balon difüzörler denen ve genişleyip vücut boşluğunun içine yerleşen ve böylece çevre dokuyu etkilemeden lazer ışınını lokal olarak tümörün üzerine yönlendiren aplikatörler kullanılır.    
 
Çok girişli lazerin istisnai bir özelliği vardır. Çoklu bağlantıları sayesinde birbirinden bağımsız olarak ayarlanabilecek aplikatörlerle tümöre eşzamanlı radyasyon verilmesi sağlanır. Avantajı lazer ışınının çok büyük tümörlerde çeşitli pozisyonlardan homojen olarak uygulanabilmesidir. Bu komplike tümörlerin tedavisini kolaylaştırır ve hızlandırır.

Geleceğe Bakış

Gelecekte lazer sistemlerinin farklı yönlerde geliştirilmesi beklenmektedir: örneğin, ürolojik tedavi için iki farklı dalga boyunda (1470 nm ve 980 nm) paralel çalışan bir lazer sistemi şimdiden geliştirilmiştir. Bu daha da hızlı ve tam doku vaporizasyonuna olanak tanımaktadır. Cerrah küçük fakat etkili bir koagülasyon bölgesinde çalışabilmektedir. Bu da olası yan etkileri daha da azaltmaktadır. Özellikle sudaki yüksek absorpsiyon hızı lazer ışınının tedavi uygulanmayan mesaneye ve/veya başka alanlara yanlışlıkla yayılmasını engeller.

Tıbbi teknolojide kullanılan lazer sistemleri gittikçe artan oranda başka teknolojilerle birlikte kullanılmaktadır. Örneğin, RFID lazer tedavisinin güvenliğini garanti etmek ve daha da maliyet-etkin çalışmak için şimdiden kullanılmaya başlamıştır. Lazer probları yalnızca orijinal probların kullanılmasını ve hiçbir probun bir kereden fazla kullanılmamasını garanti etmek için elektronik bir imza ile donatılmıştır. Böylece uygunsuz kullanım engellenmekte ve aşınma azaltılmaktadır.