Ana Sayfa Görüşler TBMM “Biyotýp Ekler-Kobaylýk” Onayladý

TBMM “Biyotýp Ekler-Kobaylýk” Onayladý

61
0
Paylaş

TBMM, “Biyotýp Araþtýrmalarýna Ýliþkin Ýnsan Haklan ve Biyotýp Sözleþmesine Ek Protokolün Onaylanmasýnýn Uygun Bulunduðuna Dair Kanun Tasarýsý”ný kabul etti. Tasarýda kobaylýða yasal düzenleme getirildi. Hamile kadýnlar ve tutuklular da koþullar yerine gelirse kobay olabilecek.

Meclis, saðlýk alanýnda insan haklarý ve saygýnlýðý aleyhine araþtýrma yapýlmasýný engellemek ve araþtýrmaya katýlan insanlarýn korunmasýný saðlamak üzere düzenlemeler getiren “Biyotýp Araþtýrmalarýna Ýliþkin Ýnsan Haklan ve Biyotýp Sözleþmesine Ek Protokolün Onaylanmasýnýn Uygun Bulunduðuna Dair Kanun Tasarýsý”ný kabul etti.

Sözleþmeye göre, hamile bir kadýn üzerinde araþtýrma, onun saðlýðýna veya embriyo, fetüs ya da doðumdan sonra çocuðuna doðrudan bir fayda saðlama potansiyeline sahip deðilse, ancak diðer embriyo, fetüs veya çocuklara veya diðer kadýnlara üreme saðlýðý konusunda azami faydalý sonuçlarýn elde edilmesine katkýda bulunma amacý taþýmakta ise, üzerinde araþtýrma yapýlan bireyin rýzasý ile yapýlabilecek. Ayrýca karþýlaþtýrabilir etkinlikte araþtýrma, hamile olmayan kadýnlar üzerinde yapýlamýyor ise ve araþtýrma en az düzeyde risk ve külfet taþýmakta ise hamile kadýnlar üzerinde araþtýrma yapýlabilecek.

Yine sözleþmeye göre kanunun özgürlüðü kýsýtlanmýþ olan kiþilerle yapýlacak araþtýrmaya izin verdiði durumlarda, bu kiþiler, saðlýklarýna doðrudan faydasý olmayacak araþtýrmalara ancak karþýlaþtýrabilir etkinlikte araþtýrma, özgür olmayan kiþilerin katýlýmý olmaksýzýn yapýlamýyorsa katýlabilecek. Ayrýca araþtýrmanýn, özgürlükten mahrum kiþilere fayda saðlayabilecek sonuçlarýn azami düzeyde saðlanmasýna katkýda bulunma amacýnda olmasý, araþtýrmanýn, beraberinde asgari risk ve külfet getirmesi gerekiyor.

Biyolojik ve týbbi geliþmelerin suistimaline karþý bir dizi temel esas ve yasaklamalar getirerek insan haysiyetini, haklarýný ve özgürlüklerini korumak amacýyla düzenlenen “Biyoloji ve Týbbýn Uygulanmasý Bakýmýndan Ýnsan Haklarý ve Ýnsan Haysiyetinin Korunmasý Sözleþmesi: Ýnsan Haklarý ve Biyotýp Sözleþmesi”ne daha önce imza atan Türkiye, insan haklarý ve saygýnlýðý aleyhine araþtýrma yapýlmasýný engellemek ve araþtýrmaya katýlan insanlarýn korunmasýný saðlamak üzere düzenlemeler getiren ek protokolü de Meclis’ten geçirdi.

Hamile ve mahkumlar üzerinde deney yapýlabilecek

– Hamile bir kadýn üzerinde araþtýrma, onun saðlýðýna veya embriyo, fetüs ya da doðumdan sonra çocuðuna doðrudan bir fayda saðlama potansiyeline sahip deðilse, ancak aþaðýdaki ek þartlar karþýlandýðýnda yapýlabilir: araþtýrma diðer embriyo, fetüs veya çocuklara veya diðer kadýnlara üreme saðlýðý konusunda azami faydalý sonuçlarýn elde edilmesine katkýda bulunma amacý taþýmakta ise; karþýlaþtýrabilir etkinlikte araþtýrma, hamile olmayan kadýnlar üzerinde yapýlamýyor ise araþtýrma en az düzeyde risk ve külfet taþýmakta ise.

– Araþtýrma emziren bir kadýn üzerinde yapýlýyor ise, çocuðun saðlýðý üzerine olabilecek her türlü yan etkinin önlenmesi hususunda özel ihtimam gösterilir.

– Kanunun özgürlüðü kýsýtlanmýþ olan kiþiler ile yapýlacak araþtýrmaya izin verdiði durumlarda, bu kiþiler, saðlýklarýna doðrudan faydasý olmayacak araþtýrmalara ancak aþaðýda belirtilen ek koþullar saðlanmak kaydýyla katýlabilirler: karþýlaþtýrabilir etkinlikte araþtýrma, özgür olmayan kiþilerin katýlýmý olmaksýzýn yapýlamýyorsa, araþtýrmanýn, özgürlükten mahrum kiþilere fayda, saðlayabilecek sonuçlarýn azami düzeyde saðlanmasýna katkýda bulunma amacýnda olmasý; araþtýrmanýn, beraberinde asgari risk ve külfet getirmesi.

– Biyotýbbi araþtýrma esnasýnda elde edilen herhangi bir kiþisel bilgi, gizli tutulur ve özel hayatýn korunmasý ile ilgili kurallar ýþýðýnda deðerlendirilir.

– Araþtýrmaya katýlmaktan dolayý zarara uðrayan kiþi, kanunla öngörülen koþullar ve usuller uyarýnca adli tazmin talep etme hakkýna sahip olacak.

Kaynak: Vatan gazetesi-Levent Ýçgen

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin!
Lütfen adınızı buraya girin